Vườn quốc gia Cúc Phương nằm giữa dãy núi Tam Điệp hùng vĩ, cách Hà Nội khoảng 120–130 km về phía nam. Đây là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam (thành lập năm 1962) và là khu bảo tồn thiên nhiên nổi tiếng với khu rừng mưa nhiệt đới nguyên sinh rộng hơn 22.400 ha.
Cúc Phương sở hữu hệ sinh thái phong phú với khoảng 2.234 loài thực vật, 135 loài thú, 336 loài chim cùng hàng ngàn loài côn trùng, trong đó nhiều loài quý hiếm nằm trong Sách Đỏ Việt Nam. Không chỉ mang giá trị thiên nhiên, nơi đây còn lưu giữ dấu ấn lịch sử loài người tiền sử trong các hang động cổ. Với cảnh quan hoang sơ và đa dạng hoạt động sinh thái, Cúc Phương thực sự là điểm đến lý tưởng cho mọi du khách yêu thiên nhiên.
Mục lục [Hiển thị]
- Giới thiệu Vườn quốc gia Cúc Phương
- Thời điểm du lịch lý tưởng
- Cách di chuyển từ các thành phố lớn
- Các điểm tham quan nổi bật trong vườn
- Hoạt động du lịch sinh thái ở Cúc Phương
- Ẩm thực đặc trưng tại khu vực Cúc Phương
- Gợi ý nơi lưu trú (nhà sàn, khu nghỉ sinh thái, homestay)
- Các lưu ý khi đi rừng và bảo vệ môi trường
- Gợi ý lịch trình tham khảo 2 ngày 1 đêm
Giới thiệu Vườn quốc gia Cúc Phương
Vườn quốc gia Cúc Phương nằm trên ranh giới ba tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa, với cổng chính ở huyện Nho Quan, Ninh Bình. Được thành lập ngày 7/7/1962 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Cúc Phương trở thành vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam.
Nơi đây nổi tiếng là khu rừng mưa nhiệt đới nguyên sinh đẹp nhất Việt Nam, với thảm thực vật xanh quanh năm và địa hình đa dạng từ thung lũng, hồ nước đến núi đá vôi. Hệ động thực vật ở Cúc Phương vô cùng đa dạng, mang đặc trưng rừng nhiệt đới: nhiều loài quý hiếm như voọc mông trắng (loài linh trưởng đặc hữu), báo gấm, gấu và hơn 400 loài bướm sặc sỡ đều được bảo tồn tại đây.
Vườn quốc gia này thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm, nhờ sự kết hợp giữa giá trị sinh thái và văn hóa (di chỉ người tiền sử trong các hang động) cùng các chương trình du lịch sinh thái hấp dẫn. Đặc biệt, Cúc Phương đã 5 năm liền được World Travel Awards vinh danh là “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á” (2019–2023), khẳng định sức hút của viên ngọc xanh giữa lòng Bắc Bộ.
Thời điểm du lịch lý tưởng
Du khách có thể ghé thăm Cúc Phương vào nhiều thời điểm trong năm, mỗi mùa một vẻ đẹp riêng. Mùa mùa khô (từ khoảng tháng 11 đến tháng 2 năm sau) thời tiết mát mẻ, ít mưa, thích hợp cho các hoạt động trekking đường rừng và cắm trại đêm. Tuy nhiên, thời điểm cuối đông (tháng 12–1) khá lạnh, du khách nên chuẩn bị trang phục ấm nếu lưu trú qua đêm.
Mùa xuân (tháng 2–4) khí hậu dễ chịu, cây cối tươi tốt và đặc biệt thích hợp để xem các loài chim, khi nhiều loài chim quý như gà lôi, khướu đá hoa, cắt nhỏ bụng trắng... xuất hiện nhiều.
Cuối tháng 4 đến đầu tháng 5 là mùa bướm rừng tuyệt đẹp ở Cúc Phương – hàng ngàn cánh bướm đủ màu sắc bay rợp khắp các lối mòn tạo nên khung cảnh huyền ảo, thơ mộng. Đây cũng là mùa đom đóm về đêm lung linh. Du khách tới vào dịp này sẽ được chiêm ngưỡng “mùa bướm” độc nhất vô nhị, nhưng lưu ý đây là mùa cao điểm nên cần đặt dịch vụ sớm để tránh hết chỗ.
Mùa mưa hè (tháng 6 – tháng 8) rừng xanh tốt nhưng thỉnh thoảng có mưa lớn và nhiều muỗi vắt, đường rừng trơn trượt; do đó nếu đi vào mùa này, hãy theo dõi dự báo thời tiết và chuẩn bị kỹ trang phục chống vắt. Tóm lại, tháng 11 đến tháng 4 được xem là lý tưởng nhất để du lịch Cúc Phương – vừa tránh mưa bão, vừa có thể tận hưởng cảnh đẹp mùa bướm và tiết trời dễ chịu.
Cách di chuyển từ các thành phố lớn
Từ Hà Nội (130 km):
Cúc Phương cách trung tâm Hà Nội khoảng 2,5 – 3 giờ di chuyển bằng ô tô. Du khách xuất phát theo cao tốc CT01 hướng Ninh Bình, rẽ vào Quốc lộ 1A tại Phủ Lý, sau đó đi tiếp theo tỉnh lộ DT477 là tới cổng vườn. Tuyến đường này đường rộng và dễ đi.
Ngoài ra, có thể chọn lộ trình khác qua đường mòn Hồ Chí Minh, phong cảnh núi rừng hữu tình hơn nhưng thời gian di chuyển lâu hơn một chút. Nếu không có xe riêng, du khách có thể bắt xe khách: Vườn quốc gia Cúc Phương hiện có xe bus 35 chỗ chạy thẳng từ Hà Nội (bến Giáp Bát) lúc 15h hàng ngày và chiều ngược lại từ Cúc Phương về lúc 9h sáng.
Ngoài ra, cũng có các tuyến xe khách khác từ bến Mỹ Đình và Giáp Bát đi Nho Quan – Cúc Phương, du khách nên hỏi lịch trình cụ thể tại bến. Đi bằng xe máy từ Hà Nội cũng là lựa chọn thú vị cho phượt thủ, cung đường qua Lương Sơn – Nho Quan khá đẹp và ít xe, nhưng hãy đảm bảo an toàn và đổ đầy xăng vì đoạn cuối đường vắng.
Từ Ninh Bình (45 km):
Thành phố Ninh Bình cách Cúc Phương chưa đến 50 km, đường đi thuận tiện. Du khách có thể chạy xe theo hướng Tràng An – chùa Bái Đính (khoảng 15 km), sau đó đi tiếp tuyến đường nối từ khu vực chùa Bái Đính tới thẳng cổng vườn (khoảng 25–30 km).
Cung đường này mới mở, rộng rãi và rất ít xe, chạy xuyên qua các vùng đồi núi đẹp mắt. Nếu xuất phát từ các tỉnh phía Nam như Thanh Hóa, Hòa Bình, du khách cũng có thể tiếp cận Cúc Phương qua đường quốc lộ 12B hoặc Hồ Chí Minh nối vào Nho Quan. Từ TP. Hồ Chí Minh hoặc miền Nam xa xôi, cách thuận tiện nhất là bay ra Hà Nội rồi đi đường bộ như trên.
Lưu ý, đường vào Cúc Phương những km cuối là đường rừng núi, ban đêm ít đèn, nên cố gắng đến trước khi trời tối để đảm bảo an toàn.
Các điểm tham quan nổi bật trong vườn
Động Người Xưa (Hang động tiền sử)
Động Người Xưa là một hang động cổ nằm cách cổng rừng khoảng 4 km, nơi đây đã phát hiện dấu tích sinh sống và mộ táng của người tiền sử từ hơn 7.000 năm trước. Hang khá rộng, có nhiều nhũ đá tự nhiên; đặc biệt nếu dùng tay gõ nhẹ vào các măng đá sẽ vang lên những âm thanh như tiếng cồng chiêng kỳ thú.
Lối vào động nằm trên lưng chừng núi, du khách gửi xe bên đường rồi đi bộ khoảng 300 m theo bậc đá để tới cửa hang. Bước vào Động Người Xưa, bạn sẽ có cảm giác như ngược dòng thời gian, khám phá “ngôi nhà” của người Việt cổ với không khí mát lạnh và tĩnh mịch. Lưu ý, vườn quốc gia chỉ cho tham quan hang động này vào ban ngày vì lý do an toàn, và thời gian tham quan thường khoảng 30 phút đến 1 giờ là đủ.
Cây chò ngàn năm tuổi
Đến Cúc Phương không thể bỏ qua Cây chò nghìn năm tuổi, “cụ cây” nổi tiếng linh thiêng giữa rừng già. Đây là một cây chò chỉ đại thụ cao gần 70 m, thân thẳng tắp với hai nhánh lớn tỏa ra từ gốc, đường kính thân khoảng 5 m – phải đến 20 người ôm mới xuể vòng gốc.
Trải qua hàng ngàn năm, cây chò vẫn sừng sững giữa rừng, tuy vài năm gần đây cây đã khô mục do tuổi quá cao nhưng thân cây vẫn đứng vững như một chứng nhân thời gian. Để đến được cây chò, du khách xuất phát từ khu trung tâm (Bống), men theo con đường mòn xuyên rừng già dài khoảng 3 km.
Dọc đường đi, bạn sẽ được mục kích những thân dây leo khổng lồ cuốn quanh các cây gỗ lớn, có những dây leo đường kính gốc tới 0,5 m trải dài cả trăm mét trong rừng. Gần tới cây chò, du khách còn có thể ghé thăm động Sơn Cung – một hang động nhỏ với thạch nhũ đẹp ẩn mình bên lối mòn. Thông thường, hành trình đi và về thăm cây chò mất khoảng gần 3 tiếng, nên hãy chuẩn bị nước uống và giày tốt.
Trung tâm cứu hộ linh trưởng Cúc Phương
Trung tâm cứu hộ linh trưởng nguy cấp (EPRC) nằm ngay gần khu cổng vườn, là nơi bảo tồn và chăm sóc nhiều loài linh trưởng quý hiếm của Việt Nam. Được thành lập từ năm 1993 với hợp tác quốc tế, trung tâm này hiện là “ngôi nhà chung” của hơn 15 loài linh trưởng như voọc mông trắng, voọc Hà Tĩnh, voọc chà vá chân nâu, vượn đen má trắng… – nhiều loài trong số đó đang bên bờ tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Du khách đến thăm trung tâm sẽ được các nhân viên giới thiệu về tập tính, câu chuyện cứu hộ của từng cá thể khỉ, voọc, vượn… và có cơ hội tận mắt nhìn ngắm những chú voọc lanh lợi chuyền cành hay những chú vượn tung mình trong các khu chuồng lớn. Đây là trải nghiệm rất giáo dục và đáng nhớ cho cả người lớn lẫn trẻ em, giúp nâng cao ý thức bảo tồn động vật hoang dã.
Lưu ý, khu cứu hộ linh trưởng chỉ mở cửa vào giờ cố định (thường là các buổi tham quan có hướng dẫn), du khách nên hỏi lịch từ trung tâm du khách hoặc đặt tour trước để được vào thăm. Bên cạnh linh trưởng, Trung tâm bảo tồn rùa Cúc Phương cũng nằm gần đó, nơi cứu hộ nhiều loài rùa cạn và rùa nước ngọt nguy cấp của Việt Nam – nếu có thời gian bạn nên ghé qua để hiểu thêm về công tác bảo tồn độc đáo này.
Hồ Mạc – Hồ Yên Quang và động Phò Mã
Đây là cụm tham quan thú vị ở khu vực ngay ngoài rìa vườn quốc gia. Hồ Mạc và hồ Yên Quang là những hồ nước tự nhiên trong xanh, phẳng lặng như gương, in bóng núi rừng Cúc Phương. Trên hồ Yên Quang còn có một đảo nhỏ giữa hồ và ngôi miếu cổ, tạo khung cảnh vừa thơ mộng vừa linh thiêng.
Du khách có thể thuê thuyền kayak chèo dạo trên hồ vào những ngày nắng đẹp – cảm giác bồng bềnh giữa thiên nhiên rất thư thái. Gần hồ Yên Quang có động Phò Mã, một hang đá vôi với khối nhũ đá ngay cửa hang mang hình dáng giống một vị phò mã (phò mã nghĩa là phu quân của công chúa).
Hang động này gắn với truyền thuyết địa phương, bên trong có nhiều nhũ đá đẹp và mát mẻ, thích hợp tham quan kết hợp khi ghé hồ. Cụm hồ Yên Quang – động Phò Mã nằm tách khỏi trục đường chính (gần khu cổng vườn), nên du khách có thể tham quan vào lúc rời hoặc trước khi vào vườn quốc gia.
Đỉnh Mây Bạc
Với những du khách yêu thích mạo hiểm và chinh phục độ cao, đỉnh Mây Bạc là điểm đến hấp dẫn. Đây là đỉnh núi cao nhất Cúc Phương (648 m), từ trên đỉnh có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh núi rừng trùng điệp và thung lũng xung quanh. Hành trình trekking lên đỉnh Mây Bạc dài khoảng 7 km đường rừng (mất 3–4 giờ leo), xuyên qua những đoạn rừng già rậm rạp, đôi lúc mở ra các triền đá với mây trắng lãng đãng đúng như tên gọi.
Khi lên tới đỉnh, du khách sẽ được “trả công” xứng đáng bằng luồng gió mát lộng và bức tranh thiên nhiên hùng vĩ trải rộng, cảm giác như đứng giữa biển mây vào những ngày trời đẹp.
Lưu ý, chinh phục Mây Bạc cần sức khỏe tốt và nên có hướng dẫn viên dẫn đường vì lối mòn nhiều ngã rẽ. Nếu bạn là người ưa mạo hiểm, hãy dành riêng một buổi trong chuyến đi để thử thách giới hạn bản thân với đỉnh cao này.
(Ngoài những điểm trên, Cúc Phương còn nhiều điểm tham quan khác như Bảo tàng Cúc Phương (trưng bày mẫu vật địa chất, khảo cổ và sinh học), các cây cổ thụ nổi tiếng khác như Cây đăng cổ thụ, Cây sấu cổ thụ với bộ rễ khổng lồ, hay tham quan bản người Mường ở vùng đệm để tìm hiểu văn hóa địa phương. Du khách có thể tìm hiểu thêm tại trung tâm du khách để sắp xếp lịch trình phù hợp.)
Hoạt động du lịch sinh thái ở Cúc Phương
Đến với vườn quốc gia Cúc Phương, du khách không chỉ tham quan thắng cảnh mà còn được trực tiếp tham gia nhiều hoạt động gần gũi thiên nhiên đầy thú vị:
- Trekking đường rừng: Cúc Phương có nhiều tuyến đường mòn xuyên rừng cho phép du khách trekking từ dễ đến khó. Bạn có thể đi bộ ngắn khám phá rừng nguyên sinh quanh khu trung tâm, hoặc thử thách hơn với tuyến 5 km tham quan hệ thống 5 cây chò cổ thụ, hay leo đỉnh Mây Bạc 7 km. Trekking giúp bạn hòa mình vào không gian xanh mát, lắng nghe tiếng chim hót và khám phá hệ động thực vật đa dạng trong rừng.
- Xem chim và động vật hoang dã: Vườn quốc gia là thiên đường cho người đam mê bird-watching với 336 loài chim, nhiều loài quý hiếm. Buổi sáng sớm, bạn có thể mang ống nhòm dạo quanh các lối mòn để bắt gặp hình ảnh chim muông kiếm ăn, chuyền cành líu lo. Nếu may mắn, bạn còn có thể gặp các loài thú nhỏ như sóc, cầy hay voọc trong tự nhiên. Đặc biệt, Cúc Phương có chương trình “night safari” (tour khám phá rừng đêm) từ 19h–22h hàng ngày, đưa du khách ngồi xe chuyên dụng đi sâu vào rừng quan sát các loài thú đêm như cầy, lợn rừng, hoẵng, cu li... trong môi trường sống tự nhiên của chúng – một trải nghiệm rất độc đáo (chi phí khoảng 100.000đ/người lớn).
- Chèo thuyền kayak, đạp xe: Tại các hồ như Mạc và Yên Quang, du khách có thể thuê thuyền kayak để tự do chèo lái trên làn nước phẳng lặng, ngắm cảnh non nước hữu tình. Ngoài ra, thuê xe đạp đạp dọc đường nhựa xuyên rừng (dài ~20 km từ cổng vào trung tâm) cũng là hoạt động được nhiều du khách yêu thích. Đạp xe trong không khí trong lành, dưới tán cây rợp bóng và tiếng ve kêu sẽ cho bạn cảm giác thư thái và gần gũi thiên nhiên hơn bao giờ hết.
- Cắm trại, đốt lửa trại: Nếu đi theo nhóm hoặc gia đình, bạn có thể tổ chức cắm trại qua đêm tại khu vực cho phép (như bãi cỏ ở hồ Mạc hoặc trung tâm Bống). Ban quản lý có dịch vụ cho thuê lều trại và chuẩn bị củi lửa trại theo yêu cầu. Buổi tối quây quần bên ánh lửa trại bập bùng giữa núi rừng, cùng nướng ngô khoai, hát hò giao lưu chắc chắn sẽ để lại kỷ niệm đáng nhớ. Lưu ý giữ gìn vệ sinh, dọn rác sau khi cắm trại và tuân theo hướng dẫn an toàn phòng cháy.
Ngoài ra, du khách còn có thể tham gia các chương trình du lịch sinh thái có hướng dẫn viên do Vườn tổ chức, như tour nửa ngày, một ngày khám phá rừng, tour thăm bản dân tộc, hoặc các hoạt động nghiên cứu khoa học, nhiếp ảnh thiên nhiên nếu có nhu cầu đặc biệt. Hãy liên hệ trung tâm du khách tại cổng vườn để được tư vấn thêm về lịch trình và đăng ký những trải nghiệm phù hợp nhất với bạn.
Ẩm thực đặc trưng tại khu vực Cúc Phương
Sau những giờ khám phá thiên nhiên, du khách có thể thưởng thức ẩm thực núi rừng độc đáo của vùng Cúc Phương. Khu vực này nổi tiếng với các món đặc sản đậm đà như:
- Dê núi Ninh Bình – thịt dê thả đồi săn chắc chế biến thành tái dê, xào lăn, lẩu dê thơm phức;
- Lợn Mường (lợn cắp nách) nướng than hoa giòn bì mà ngọt thịt;
- Gà đồi thả vườn chắc thịt hấp lá chanh hoặc nướng mật ong vàng ruộm.
>>> Click để bỏ túi ngay:
Cẩm nang du lịch Ninh Bình chi tiết.
Vẻ đẹp huyền bí của Tràng An Ninh Bình .
Các món rau rừng theo mùa như măng trúc, rau dớn, hoa chuối rừng cũng góp phần làm mâm cơm thêm hấp dẫn. Đừng quên thử đặc sản cơm cháy Ninh Bình giòn tan chấm cùng nước sốt dê núi, một món ăn chơi trứ danh của đất cố đô.
Ngay trong vườn quốc gia, nhà hàng trung tâm và các khu lưu trú đều có phục vụ các món ăn cơ bản, tuy chế biến đơn giản nhưng nguyên liệu tươi sạch từ địa phương. Nếu muốn thưởng thức nhiều món đa dạng hơn, du khách có thể ghé các quán ăn ngoài cổng vườn ở khu vực Cúc Phương, Cao Sơn, Quý Hiệp – đây là những nhà hàng gia đình nổi tiếng phục vụ đặc sản núi rừng, giá cả phải chăng và hương vị chính gốc địa phương.
Buổi tối nghỉ tại vườn, bạn có thể đặt trước thực đơn để nhà bếp chuẩn bị, thưởng thức bữa cơm quây quần giữa không gian thiên nhiên yên bình sẽ rất thú vị.
(Lưu ý: Vì là khu bảo tồn, vườn quốc gia không cho phép các hoạt động săn bắt, hái lượm trái phép. Du khách nên thưởng thức đặc sản tại các cơ sở uy tín, không tự ý bắt cá, săn thú hay ngắt hái cây rừng trong khu vực vườn.)
Gợi ý nơi lưu trú (nhà sàn, khu nghỉ sinh thái, homestay)
Cúc Phương có nhiều lựa chọn lưu trú qua đêm cho du khách, từ trải nghiệm ngủ rừng trong nhà sàn tập thể đến nghỉ dưỡng tiện nghi ở resort gần cổng vườn:
Lưu trú trong vườn quốc gia:
Ban quản lý vườn có hệ thống phòng nghỉ phong phú tại ba khu vực chính: Khu cổng vườn, Khu hồ Mạc và Khu trung tâm Bống. Tại khu cổng vườn, du khách có thể thuê phòng nghỉ (có các hạng phòng thường, phòng VIP) với giá từ ~350.000đ đến 1.000.000đ/đêm tùy loại phòng và thời điểm. Khu này thuận tiện cho việc bắt đầu các hành trình trong rừng sớm hôm sau.
Khu hồ Mạc (cách cổng 1 km) có nhà sàn tập thể sức chứa lớn phù hợp cho đoàn đông thích trải nghiệm ngủ tập thể, ngoài ra cũng có phòng riêng cho thuê; khu vực hồ Mạc buổi tối có thể đốt lửa trại, văn nghệ nên rất được các nhóm học sinh, thanh niên ưa chuộng (giá phòng khoảng 400.000–800.000đ, nhà sàn 1,2–3 triệu/đêm tùy sức chứa).
Khu trung tâm (Bống) nằm sâu trong rừng (cách cổng 20 km) dành cho du khách muốn trải nghiệm ở giữa lòng rừng nguyên sinh. Tại đây có nhà sàn và phòng nghỉ giản dị (giá ~350.000–400.000đ/phòng, nhà sàn ~1,2–1,4 triệu/đêm) nhưng lưu ý điện chỉ có 4 giờ mỗi tối nhờ máy phát điện. Ở trung tâm rừng ban đêm rất yên tĩnh, thi thoảng có thể nghe tiếng thú gọi, côn trùng rỉ rả, cảm giác thực sự hòa mình vào thiên nhiên.
Du khách nên đặt phòng qua website hoặc hotline của vườn sớm, đặc biệt vào mùa cao điểm, để chắc chắn có chỗ nghỉ ưng ý.
Lưu trú tại khu vực gần cổng vườn:
Nếu bạn ưa thích sự tiện nghi hơn, bên ngoài cổng vườn (~2–3 km) có một số khu nghỉ sinh thái và resort chất lượng. Phổ biến nhất là Cuc Phuong Resort & Spa, Cuc Phuong Hotel hoặc Wyndham Grand Vedana Ninh Bình, những nơi này có phòng ốc hiện đại, tiện nghi đầy đủ (hồ bơi, spa) để bạn thư giãn sau một ngày đi rừng. Giá phòng dao động từ khoảng 500.000đ đến 2.000.000đ/đêm tùy hạng phòng.
Ngoài ra, quanh vùng đệm Cúc Phương cũng có các homestay nhà sàn của người dân địa phương (người Mường) ở các bản Bống, bản Mường... Du khách muốn trải nghiệm văn hóa bản địa có thể chọn nghỉ homestay, ngủ màn trên nhà sàn gỗ, thưởng thức cơm lam, rượu cần và sinh hoạt cùng gia đình chủ nhà – một trải nghiệm rất đáng thử cho hành trình thêm phần ý nghĩa. Hãy lưu ý thông báo giờ đến để chủ nhà chuẩn bị chu đáo.
Dù chọn loại hình lưu trú nào, việc nghỉ lại qua đêm ở Cúc Phương sẽ cho bạn cơ hội cảm nhận trọn vẹn không khí rừng đêm huyền bí và sáng sớm tinh mơ đầy tiếng chim ca.
Các lưu ý khi đi rừng và bảo vệ môi trường
Du lịch sinh thái sẽ trọn vẹn hơn nếu chúng ta chú ý giữ gìn an toàn cho bản thân và tôn trọng môi trường tự nhiên:
Trang phục và vật dụng: Hãy mặc quần áo gọn nhẹ nhưng che phủ tốt (quần dài, áo dài tay) khi đi rừng để tránh côn trùng cắn và vắt bám. Giày nên là loại thể thao đế bám tốt hoặc giày leo núi chống trơn trượt. Đừng quên mang thuốc xịt côn trùng, kem chống muỗi, cùng một số thuốc cơ bản (băng cá nhân, thuốc đau bụng, thuốc chống dị ứng…) trong túi cá nhân. Nếu lưu trú đêm, nên chuẩn bị đèn pin, còi (để phòng gọi trợ giúp), ống nhòm (để xem chim thú rõ hơn) và pin sạc dự phòng.
Giữ gìn vệ sinh và hệ sinh thái: Tuyệt đối không xả rác trong rừng – hãy mang theo một túi rác nhỏ để đựng rác cá nhân và đem ra ngoài sau chuyến đi. Không hút thuốc hoặc sử dụng lửa bừa bãi gây nguy cơ cháy rừng. Không bẻ cành, hái hoa, bắt bướm hay săn bắt động vật trong vườn; nên ngắm nhìn và chụp ảnh thay vì tác động lên chúng.
Cũng không cho thú hoang dã ăn thức ăn lạ, tránh làm chúng thay đổi tập tính. Tôn trọng quy định tham quan của vườn, đi đúng đường mòn chỉ dẫn, không tự ý tách đoàn hay đi vào khu vực cấm để đảm bảo an toàn cho mình và bảo vệ sự nguyên vẹn của rừng.
Sức khỏe và an toàn: Trước khi vào rừng, du khách nên đăng ký thông tin tại trạm kiểm lâm hoặc trung tâm du khách. Nhận số điện thoại cứu hộ và số liên hệ của ban quản lý phòng trường hợp khẩn cấp (thường sẽ có biển số điện thoại tại quầy vé, hãy lưu lại). Nếu có hướng dẫn viên, hãy tuân thủ theo hướng dẫn và thời gian biểu mà họ đưa ra.
Khi cảm thấy mệt hoặc có dấu hiệu bất thường (lạc đường, gặp sự cố), bình tĩnh liên hệ ngay với nhân viên kiểm lâm hoặc dùng còi để ra hiệu. Tín hiệu 3 hồi còi dài lặp lại nhiều lần là tín hiệu cầu cứu trong rừng có thể sử dụng. Nên đi theo nhóm đông người, hạn chế tách nhóm nhất là vào buổi tối.
Vé tham quan và dịch vụ: Vé vào cửa vườn quốc gia Cúc Phương hiện có thể mua online trên trang web chính thức (dulichcucphuong.com.vn) hoặc mua trực tiếp tại cổng. Giá vé tham quan khá rẻ: 60.000đ/người lớn, giảm còn 20.000đ cho sinh viên, 10.000đ cho trẻ em.
Nếu đi ô tô riêng vào rừng, bạn đóng thêm phí gửi xe theo ngày (~20.000–30.000đ tùy loại xe). Vườn có cung cấp dịch vụ hướng dẫn viên cho các tour chuyên đề (phí hướng dẫn viên thường khoảng 300.000đ/tuor nửa ngày, 500.000đ/tuor cả ngày – có thể thay đổi), bạn nên thuê hướng dẫn nếu đi đoàn đông hoặc muốn tìm hiểu sâu về hệ sinh thái.
Ngoài ra, vườn cũng có xe điện chở khách tham quan trên tuyến đường chính nếu bạn không muốn đi bộ (giá khoảng 20.000đ/người/ lượt). Hãy liên hệ Ban quản lý VQG Cúc Phương qua website hoặc số điện thoại trực ban (ghi trên vé) để được hỗ trợ thông tin du lịch, và nhớ tự giác tuân thủ nội quy để hành trình của bạn an toàn và ý nghĩa.
Gợi ý lịch trình tham khảo 2 ngày 1 đêm
Nếu bạn có 2 ngày 1 đêm để khám phá Cúc Phương, dưới đây là lịch trình gợi ý giúp bạn trải nghiệm trọn vẹn nhất:
Ngày 1:
Xuất phát từ sáng sớm ở Hà Nội, bạn đến Cúc Phương khoảng 10h–11h trưa. Trước tiên, ghé Trung tâm du khách gần cổng vườn để mua vé và nhận bản đồ, nghe giới thiệu nhanh về các tuyến tham quan. Tiếp đó, tham quan Trung tâm cứu hộ linh trưởng (xem các loài voọc, vượn quý) và Trung tâm bảo tồn rùa ngay gần đó.
Buổi trưa, ăn trưa tại nhà hàng cổng vườn với đặc sản dê núi hoặc gà đồi. Đầu giờ chiều, di chuyển bằng ô tô/xe máy vào khu trung tâm Bống (20 km đường rừng, trên đường có thể dừng chân thăm Động Người Xưa khoảng 30 phút). Tới trung tâm, nhận phòng nghỉ hoặc dựng trại. Chiều muộn, thực hiện trekking 3 km thăm Cây chò ngàn năm tuổi và động Sơn Cung, đắm mình trong không khí rừng già mát mẻ.
Tối về lại trung tâm, dùng bữa tối. Sau bữa tối, tham gia chương trình ngắm động vật hoang dã ban đêm (night safari) cùng hướng dẫn viên, ngồi xe chuyên dụng len lỏi trong bóng tối để soi tìm các loài thú đêm. Kết thúc một ngày đầy trải nghiệm bằng việc nghỉ đêm tại nhà sàn trung tâm – lắng nghe âm thanh núi rừng về khuya, một cảm giác vừa hồi hộp vừa thi vị.
Ngày 2:
Thức dậy sớm giữa tiếng chim hót vang vọng, bạn có thể dành chút thời gian đi dạo ngắm chim quanh khu lưu trú. Sau bữa sáng, trả phòng và khởi hành ra khỏi rừng. Trên đường về, dừng ghé hồ Yên Quang chụp ảnh cảnh sương sớm trên mặt hồ, hoặc thuê thuyền kayak chèo vài vòng ngắm cảnh.
Nếu thích, bạn ghé thăm động Phò Mã gần đó để tìm hiểu truyền thuyết địa phương. Rời Cúc Phương khoảng trưa, trên đường về Hà Nội có thể ghé Nhà thờ đá Phát Diệm hoặc khu du lịch Tràng An – Ninh Bình tùy quỹ thời gian. Kết thúc hành trình 2 ngày 1 đêm, bạn sẽ trở về với nhiều kỷ niệm đáng nhớ và những hiểu biết sâu sắc hơn về thiên nhiên hoang dã Cúc Phương.
Mê du lịch hy vọng với những thông tin trên, bất kỳ ai cũng có thể tự tin chuẩn bị cho mình một chuyến du lịch sinh thái Cúc Phương trọn vẹn. Hãy đến và cảm nhận vẻ đẹp nguyên sơ kỳ diệu của rừng Cúc Phương, nơi bạn không chỉ được chiêm ngưỡng thiên nhiên hùng vĩ mà còn học cách yêu quý và trân trọng hơn mẹ thiên nhiên.
