Tìm kiếm

Du lịch Ninh Bình: Cẩm nang khám phá "Hạ Long trên cạn"

Du lịch Ninh Bình: Cẩm nang khám phá "Hạ Long trên cạn"

Ninh Bình – vùng đất non nước hữu tình, nơi hội tụ giữa vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên và chiều sâu văn hóa lịch sử – đang ngày càng trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ đối với du khách trong và ngoài nước. Và nếu sắp tới bạn cũng có chuyến du hành đến đây thì đừng bỏ qua cẩm nang du lịch Ninh Bình cực kỳ chi tiết trong bài viết này nhé!

Đôi nét về vùng đất “non nước cố đô”

Ninh Bình, mảnh đất cố đô cách thủ đô Hà Nội chưa đầy 100 km, từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam. Nơi đây nổi tiếng với cảnh quan non nước hữu tình được ví như “Hạ Long trên cạn”, hòa quyện giữa núi đá vôi trùng điệp và những dòng sông uốn lượn thơ mộng. 

Bên cạnh vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, Ninh Bình còn mang đậm dấu ấn lịch sử văn hóa với cố đô Hoa Lư (thế kỷ X) – kinh đô đầu tiên của nước Đại Cồ Việt. Đặc biệt, quần thể danh thắng Tràng An tại Ninh Bình đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (năm 2014), khẳng định giá trị độc đáo của vùng đất này trên bản đồ du lịch quốc tế.

Với sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và con người hiếu khách, Ninh Bình mang đến cho du khách ở mọi độ tuổi những trải nghiệm đa dạng, từ du ngoạn sông nước, khám phá hang động kỳ ảo, đến chiêm bái chùa chiền linh thiêng và thưởng thức ẩm thực địa phương đặc sắc. 

Cảnh quan non nước hữu tình được ví như “Hạ Long trên cạn” ở Nình Bình - Ảnh sưu tầm
Cảnh quan non nước hữu tình được ví như “Hạ Long trên cạn” ở Nình Bình - Ảnh sưu tầm

Thời điểm du lịch lý tưởng

Du khách có thể ghé thăm Ninh Bình vào mọi thời điểm trong năm, bởi mỗi mùa nơi đây đều có một nét đẹp riêng. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của nhiều người, mùa xuân và đầu  là thời gian lý tưởng nhất để khám phá vùng đất này.

  • Mùa xuân (tháng 1 – 3 âm lịch): Tiết trời xuân mát mẻ, dễ chịu, cây cối đâm chồi nảy lộc. Đây cũng là mùa lễ hội ở Ninh Bình với lễ hội chùa Bái Đính, lễ hội cố đô Hoa Lư... Du khách vừa du xuân ngắm cảnh, vừa có thể kết hợp đi lễ chùa cầu may đầu năm. Khí hậu mùa này không quá lạnh như mùa đông, cũng chưa nóng bức như mùa hè, rất thuận lợi cho tham quan.
  • Cuối mùa xuân – đầu hè (cuối tháng 5 – đầu tháng 6): Đây là mùa lúa chín ở Tam Cốc. Khung cảnh những cánh đồng lúa vàng óng hai bờ sông Ngô Đồng tạo nên bức tranh tuyệt đẹp, thu hút nhiều du khách và nhiếp ảnh gia. Nếu bạn yêu thích chụp ảnh, khoảng thời gian này không nên bỏ lỡ.
  • Mùa hè (tháng 6 – 8): Ninh Bình vào hè có nắng nhiều và nhiệt độ cao, ban ngày khá oi bức. Bù lại, đây là mùa sen nở rộ trên các đầm và cũng là lúc Vườn quốc gia Cúc Phương bước vào mùa bướm (khoảng tháng 4 – 5 dương lịch) với hàng ngàn cánh bướm bay ngập tràn lối đi. Nếu đi mùa hè, du khách nên mang nón, kem chống nắng và áo mưa mỏng đề phòng những cơn mưa rào bất chợt.
  • Mùa thu (tháng 9 – 10): Thời tiết mùa thu dịu mát, ít mưa, bầu không khí trong lành rất thích hợp cho các hoạt động ngoài trời như đạp xe, leo núi. Cảnh sắc Ninh Bình vào thu cũng trở nên trầm lắng và thơ mộng hơn, đặc biệt là buổi sáng sớm với sương mờ trên sông.
  • Mùa đông (tháng 11 – 1): Tiết trời lạnh hơn và khô ráo. Tuy nhiệt độ có thể xuống thấp, khung cảnh Ninh Bình mùa đông lại mang vẻ tĩnh lặng và huyền ảo riêng, nhất là khi sương phủ trên những ngọn núi. Nếu đi vào mùa này, bạn nhớ chuẩn bị áo ấm. Mùa đông cũng là mùa thấp điểm du lịch, nhờ đó các điểm tham quan sẽ vắng vẻ hơn, phù hợp với những ai thích không gian yên bình.
Bạn có thể ghé thăm Ninh Bình vào mọi thời điểm trong năm, bởi mỗi mùa nơi đây đều có một nét đẹp riêng - Ảnh sưu tầm
Bạn có thể ghé thăm Ninh Bình vào mọi thời điểm trong năm, bởi mỗi mùa nơi đây đều có một nét đẹp riêng - Ảnh sưu tầm

Tóm lại, thời điểm đẹp nhất để du lịch Ninh Bình thường rơi vào mùa xuân (khoảng tháng 2 – 4) khi cảnh sắc và thời tiết đều thuận lợi. Ngoài ra, dịp cuối tháng 5 đầu tháng 6 cũng rất đáng cân nhắc để chiêm ngưỡng mùa vàng Tam Cốc. Tuy nhiên, mỗi mùa Ninh Bình đều có sức hút riêng, hãy lựa chọn thời gian phù hợp với sở thích và lịch trình của bạn để chuyến đi được trọn vẹn nhất.

Cách di chuyển

Từ Hà Nội

Ninh Bình nằm cách Hà Nội khoảng 90 km nên việc di chuyển khá thuận tiện. Bạn có thể đi bằng xe khách từ bến xe Giáp Bát hoặc Mỹ Đình với thời gian tầm 2 giờ (giá vé khoảng 120.000 – 200.000 VNĐ tùy loại xe thường hay limousine cao cấp). Nhiều hãng xe limousine cũng có dịch vụ chạy thẳng đến Ninh Bình, rất tiện lợi. 

Ngoài ra, bạn có thể đi tàu hỏa từ ga Hà Nội (hoặc ga Long Biên) đến ga Ninh Bình trên tuyến đường sắt Bắc – Nam, thời gian khoảng 2 – 2,5 giờ. Nếu thích tự do và chủ động, phượt xe máy hoặc ô tô riêng là một trải nghiệm thú vị: đi theo cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình mất khoảng 1,5 giờ (ô tô) hoặc chạy đường quốc lộ 1 cũ mất khoảng 2,5 – 3 giờ (xe máy). Lưu ý đi xe máy đường dài cần chuẩn bị sức khỏe và tuân thủ an toàn giao thông.

Từ các tỉnh khác

Nếu xuất phát từ các tỉnh miền Trung hoặc miền Nam (ví dụ Đà Nẵng, TP.HCM), du khách có thể bay tới Hà Nội rồi nối chuyến đường bộ đi Ninh Bình như trên. Một lựa chọn khác là đi tàu thống nhất Bắc – Nam, xuống tại ga Ninh Bình (có các tuyến từ Huế, Đà Nẵng, Sài Gòn...). 

Nhiều tuyến xe khách liên tỉnh đường dài cũng có hành trình qua Ninh Bình (trên trục quốc lộ 1A Bắc – Nam). Từ các tỉnh lân cận như Thanh Hóa, Nam Định, Hòa Bình…, bạn có thể di chuyển bằng xe khách nội tỉnh hoặc ô tô cá nhân, đường sá đều khá dễ đi.

Di chuyển trong Ninh Bình

Các điểm tham quan ở Ninh Bình nằm rải rác, cách nhau từ vài km đến vài chục km, vì vậy phương tiện thuận tiện nhất là xe máy. Bạn có thể thuê xe máy tại thành phố Ninh Bình hoặc các homestay, khách sạn ở Tam Cốc với giá khoảng 120.000 – 150.000 VNĐ/ngày, tự do khám phá theo lịch trình của riêng mình. 

Nếu đi nhóm đông hoặc gia đình, lựa chọn taxi hoặc thuê ô tô có lái sẽ an toàn và thoải mái hơn (có thể thuê xe kèm lái trọn gói theo ngày). Tại khu vực trung tâm và các điểm du lịch chính đều có dịch vụ taxi, xe điện phục vụ du khách. Ngoài ra, với các quãng đường ngắn trong làng quê (như quanh Tam Cốc, Tràng An), bạn có thể thuê xe đạp để vừa di chuyển vừa tận hưởng không khí đồng quê yên bình. 

Lưu ý nếu tự lái xe máy hoặc xe đạp, hãy mang theo bản đồ hoặc dùng ứng dụng chỉ đường do đường quê có thể ít biển chỉ dẫn. Nhìn chung, giao thông nội tỉnh Ninh Bình khá thuận lợi, chỉ cần bạn chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và tuân thủ luật lệ thì việc đi lại sẽ rất suôn sẻ.

Các điểm đến nổi tiếng ở Ninh Bình và những trải nghiệm thú vị

Tràng An (cách trung tâm ~7 km)

Tràng An   là điểm đến đặc sắc nhất của Ninh Bình và là trái tim của quần thể Di sản thế giới nơi đây. Khu du lịch sinh thái Tràng An chào đón du khách bằng phong cảnh núi non hùng vĩ soi bóng xuống những dòng sông xanh biếc. 

Trải nghiệm đáng nhớ nhất ở Tràng An là ngồi thuyền xuyên qua các hang động kỳ ảo như hang Địa Linh, hang Tối, hang Sáng... Mỗi chuyến đi thuyền kéo dài khoảng 2-3 giờ, đưa bạn len lỏi giữa thung lũng hoang sơ, qua các hang núi xuyên thủy và dừng chân ở những đền đài cổ kính (như đền Trình, đền Trần) ẩn mình giữa núi rừng. 

Khung cảnh non xanh nước biếc tại Tràng An đẹp tựa như bức tranh thuỷ mặc, khiến bất cứ ai cũng phải say đắm. Không chỉ thưởng ngoạn thiên nhiên, du khách còn cảm nhận được không gian văn hóa tâm linh đặc biệt khi ghé thăm các ngôi đền linh thiêng trong hành trình.

Tràng An Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Tràng An Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Tam Cốc – Bích Động (cách ~7 km)

Được mệnh danh là “Hạ Long trên cạn” (cùng với Tràng An), khu Tam Cốc – Bích Động là điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Ninh Bình. Tam Cốc nghĩa là “ba hang” – gồm hang Cả, hang Hai và hang Ba – nằm trên dòng sông Ngô Đồng len lỏi qua những dãy núi đá vôi và cánh đồng lúa. 

Ngồi thuyền dọc theo dòng sông, bạn sẽ được chiêm ngưỡng cảnh sắc nên thơ: hai bên là núi non sừng sững, dưới chân là nước trong vắt in bóng mây trời, và xuyên qua lòng núi là những hang động huyền bí. Vào mùa lúa chín, Tam Cốc càng rực rỡ với sắc vàng óng ả dọc hai bên bờ, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa nên thơ. 

Gần Tam Cốc là chùa Bích Động, ngôi chùa cổ tựa lưng vào núi được mệnh danh “Nam thiên đệ nhị động”. Leo từng bậc thang đá lên chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh đồng quê yên bình từ trên cao. Tam Cốc – Bích Động không chỉ cho bạn trải nghiệm du ngoạn sông nước, khám phá hang động mà còn mang đến cảm giác thanh tịnh khi vãn cảnh chùa.

Tam Cốc Bích Động - Ảnh sưu tầm
Tam Cốc - Bích Động - Ảnh sưu tầm

Cố đô Hoa Lư (cách ~13 km)

Hoa Lư là kinh đô cổ của Việt Nam vào thế kỷ X, dưới triều Đinh và Tiền Lê, lưu giữ nhiều giá trị lịch sử quý báu. Khu di tích cố đô Hoa Lư nằm giữa thung lũng được bao bọc bởi núi đá, từng là trung tâm chính trị, văn hóa của nước Đại Cồ Việt hơn một nghìn năm trước. 

Ngày nay, du khách đến Hoa Lư có thể tham quan đền Vua Đinh Tiên Hoàng và đền Vua Lê Đại Hành – hai ngôi đền cổ kính xây dựng từ thế kỷ 17, tọa lạc trên nền kinh thành xưa. Kiến trúc đền hài hòa với thiên nhiên xung quanh, thấp thoáng dưới những tán cây cổ thụ, tạo nên không gian trang nghiêm và hoài cổ. 

Khi dạo bước trên những lối đi lát đá và lắng nghe hướng dẫn viên kể lại truyền thuyết lịch sử, bạn sẽ như ngược dòng thời gian trở về thời kỳ dựng nước đầy hào hùng. Cố đô Hoa Lư là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích tìm hiểu lịch sử và muốn cảm nhận bầu không khí cổ kính linh thiêng của vùng đất cố đô.

Cố Đô Hoa Lư Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Cố Đô Hoa Lư Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Hang Múa (cách ~6 km)

Hang Múa là địa điểm check-in “hot” bậc nhất Ninh Bình những năm gần đây, nổi tiếng với view toàn cảnh tuyệt đẹp sau khi chinh phục gần 500 bậc thang đá. Khu du lịch Hang Múa nằm dưới chân núi Múa, thu hút du khách bởi hành trình leo núi đầy thử thách nhưng vô cùng xứng đáng

Đứng trên đỉnh núi, bạn sẽ được thưởng ngoạn bức tranh toàn cảnh Ninh Bình với sông Ngô Đồng uốn lượn quanh cánh đồng lúa, những dãy núi đá vôi trùng điệp kéo dài đến tận chân trời. Đặc biệt vào mùa lúa chín hoặc lúc hoàng hôn buông, khung cảnh nhìn từ đỉnh Hang Múa càng thêm phần lung linh và ấn tượng. Giữa đỉnh núi có tượng một con rồng đá uy nghi vươn mình trên mỏm đá, tạo điểm nhấn cho những bức ảnh kỷ niệm. 

Lưu ý quãng đường leo khá dốc và nắng, bạn nên mang theo nước uống, đội mũ và có thể nghỉ giữa chừng nếu cần.

Hang Múa Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Hang Múa Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Vườn quốc gia Cúc Phương (cách ~45 km)

Vườn quốc gia Cúc Phương là công viên quốc gia đầu tiên và cũng là khu bảo tồn thiên nhiên nổi tiếng nhất Việt Nam, lý tưởng cho những ai yêu thích du lịch sinh thái. Cách trung tâm Ninh Bình khoảng 45 km về phía tây, Cúc Phương sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới xanh mướt với thảm động thực vật vô cùng phong phú. 

Bước chân vào rừng già, bạn sẽ được đắm chìm trong không gian mát mẻ dưới tán cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, lắng nghe tiếng chim hót líu lo và tiếng lá khô xào xạc. Một số trải nghiệm tiêu biểu ở Cúc Phương bao gồm: trekking khám phá rừng nguyên sinh, thăm “Cây chò nghìn năm” khổng lồ, ghé Động Người Xưa (nơi tìm thấy dấu tích người tiền sử). 

Vào khoảng tháng 4 – 5 hàng năm, Cúc Phương bước vào mùa bướm, hàng vạn cánh bướm đủ màu sắc bay rợp khắp các lối mòn tạo khung cảnh thơ mộng như cổ tích. Để tham quan trọn vẹn, bạn nên dành ít nhất một ngày ở Cúc Phương, mang theo giày thoải mái và thuốc chống côn trùng. Cúc Phương sẽ mang lại cho bạn những phút giây thư thái hòa mình vào thiên nhiên hoang dã và hiểu thêm về công tác bảo tồn ở Việt Nam.

Săn bướm tại Vườn quốc gia Cúc Phương - Ảnh từ Lê Huy Hoàng
Săn bướm tại Vườn quốc gia Cúc Phương - Ảnh từ Lê Huy Hoàng

Nhà thờ Phát Diệm (cách ~30 km)

Cách thành phố Ninh Bình khoảng 30 km về phía đông nam, Nhà thờ Phát Diệm (thuộc huyện Kim Sơn) được coi là một trong những nhà thờ đẹp nhất Việt Nam. Quần thể nhà thờ này có lịch sử hơn 120 năm, nổi bật với kiến trúc độc đáo kết hợp giữa phong cách Gothic phương Tây và kiến trúc đình chùa truyền thống của Việt Nam. 

Toàn bộ nhà thờ được xây dựng bằng đá và gỗ lim, công phu đến từng chi tiết chạm khắc. Khi bước qua cổng tam quan, du khách sẽ thấy hiện ra một khung cảnh tráng lệ: phía trước là một hồ nước lớn, tiếp đến là nhà thờ lớn Phát Diệm với mái cong kiểu đình chùa và tháp chuông uy nghi. 

Dù bạn không theo tôn giáo nào, Phát Diệm vẫn là điểm tham quan hấp dẫn nhờ giá trị kiến trúc nghệ thuật và không gian thanh bình. Nếu có dịp, hãy thử ghé thăm vào buổi sáng sớm khi ánh nắng chiếu lên mái ngói và lắng nghe tiếng chuông ngân để cảm nhận vẻ đẹp vừa thiêng liêng vừa gần gũi của nhà thờ cổ này.

Nhà thờ Phát Diệm, được coi là Kinh Đô của Công Giáo ở Việt Nam với công trình kiến trúc nhà thờ vô cùng độc đáo - Ảnh sưu tầm
Nhà thờ Phát Diệm, được coi là Kinh Đô của Công Giáo ở Việt Nam với công trình kiến trúc nhà thờ vô cùng độc đáo - Ảnh sưu tầm

Đầm Vân Long (cách ~17 km)

Khu bảo tồn thiên nhiên Đầm Vân Long nằm cách thành phố khoảng 17 km về hướng bắc, là một vùng đất ngập nước hoang sơ được mệnh danh là “vịnh không sóng” của Ninh Bình. Sở dĩ có tên gọi này vì mặt nước Đầm Vân Long phẳng lặng như gương, hầu như không gợn sóng, phản chiếu rõ nét hình ảnh mây trời và núi non xung quanh. 

Ngồi thuyền nan do người dân địa phương chèo, bạn sẽ được đưa len lỏi qua những đám cỏ lau, khám phá hệ sinh thái đầm lầy độc đáo với nhiều loài chim nước sinh sống. Cảnh vật nơi đây mang vẻ đẹp thanh bình, khác hẳn sự tấp nập ở Tràng An hay Tam Cốc – rất thích hợp cho những ai muốn tìm chút tĩnh lặng giữa thiên nhiên. 

Nếu đi vào buổi chiều muộn, bạn sẽ thấy những đàn cò, vạc, diệc bay về tổ trên các cành cây ven đầm. Thời gian tham quan Vân Long bằng thuyền khoảng 1 – 1,5 giờ, đủ để bạn tận hưởng không khí trong lành và chụp những bức ảnh đẹp làm kỷ niệm.

Đầm Vân Long Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Đầm Vân Long Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Ẩm thực và quà lưu niệm nên mua khi du lịch Ninh Bình

Đến với Ninh Bình, du khách sẽ có cơ hội thưởng thức nhiều món đặc sản trứ danh mang đậm hương vị núi rừng. Ẩm thực Ninh Bình mộc mạc nhưng độc đáo, với những món ăn mà ai thử qua một lần cũng nhớ mãi.

Các món ăn nổi bật

Thịt dê núi: Nhắc đến Ninh Bình không thể thiếu món dê núi. Nhờ những chú dê được thả rong trên vùng núi đá vôi nên thịt dê ở đây săn chắc, thơm và ít béo. Thịt dê được chế biến thành nhiều món như dê tái chanh, dê nướng, lẩu dê, nem dê… Món phổ biến nhất là dê tái chanh cuốn cùng lá sung, chuối xanh chấm tương gừng – vị ngọt mềm của thịt dê quyện chút chua cay rất lạ miệng. 

Để thưởng thức đúng vị dê núi Ninh Bình, bạn có thể ghé các nhà hàng khu vực Hoa Lư hoặc gần Tràng An (ví dụ Nhà hàng Chính Thư, Nhà hàng Dũng Phố Núi) hay các quán dê ngon ở thành phố (như Nhà hàng Đức Dê).

Thưởng thức các món ăn ngon từ thịt dê núi ở Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Thưởng thức các món ăn ngon từ thịt dê núi ở Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Cơm cháy Ninh Bình: Cơm cháy ở nhiều nơi có, nhưng cơm cháy Ninh Bình vẫn nổi tiếng bậc nhất. Từng miếng cơm cháy vàng ruộm, giòn tan được phết thêm chút mỡ hành xanh mượt, chấm cùng nước sốt dê thơm lừng tạo nên hương vị đặc trưng không đâu có được. 

Cơm cháy thường được bán tại các nhà hàng (thường phục vụ kèm món dê), hoặc đóng gói sẵn tại các quầy đặc sản để du khách mua mang về làm quà. Thương hiệu cơm cháy Ninh Bình được ưa chuộng có thể kể đến như cơm cháy Hoàng Trang, cơm cháy Thăng Long…

Cơm cháy siêu ruốt Ninh Bình - Ảnh từ Lân Nguyễn
Cơm cháy siêu ruốt Ninh Bình - Ảnh từ Lân Nguyễn

Miến lươn: Món ngon dân dã khác của Ninh Bình là miến lươn. Bát miến lươn nóng hổi với nước dùng đậm đà, những miếng thịt lươn chiên giòn hoặc xào mềm, thêm chút rau răm và hành phi thơm phức chắc chắn sẽ làm ấm bụng sau hành trình tham quan. Quán miến lươn bà Phấn (đường Trần Hưng Đạo, TP. Ninh Bình) là địa chỉ lâu năm nổi tiếng mà bạn có thể ghé để thưởng thức đúng vị.

Miến lươn Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Miến lươn Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Gỏi cá nhệch: Đặc sản vùng biển Kim Sơn (huyện ven biển của Ninh Bình) – gỏi cá nhệch – là món ăn thử thách vị giác những thực khách thích trải nghiệm mới lạ. Cá nhệch được sơ chế khéo léo cho bớt mùi tanh, trộn thính và cuốn cùng các loại rau, chấm nước mắm chua ngọt. Hương vị gỏi cá vừa lạ vừa ngon, nhưng nếu bạn không quen ăn gỏi sống có thể cân nhắc trước khi thử.

Gỏi cá nhệch Ninh Bình - Ảnh từ Quyen Phan
Gỏi cá nhệch Ninh Bình - Ảnh từ Quyen Phan

Các món khác: Ninh Bình còn nhiều món ngon khác như bún mọc Kim Sơn, ốc núi hấp, rượu cần Nho Quan hay rượu Kim Sơn… Dù thời gian lưu lại không nhiều, bạn cũng nên tranh thủ nếm thử vài món để cảm nhận hương vị Ninh Bình độc đáo.

Quà lưu niệm, đặc sản mua về

Sau chuyến đi, du khách có thể mua một số đặc sản Ninh Bình về làm quà:

  • Cơm cháy đóng gói: Như đã nói, cơm cháy Ninh Bình được đóng gói hút chân không rất tiện mang đi xa. Món quà vặt giòn thơm này hầu như ai cũng thích. Bạn có thể mua tại các cửa hàng đặc sản ở thành phố hoặc ngay tại các điểm du lịch.
  • Rượu Kim Sơn: Loại rượu trắng truyền thống được nấu từ nếp cái hoa vàng và men thuốc bắc, cho hương vị êm dịu. Rượu Kim Sơn có thể mua ở các cơ sở nấu rượu gia truyền tại huyện Kim Sơn hoặc cửa hàng đặc sản.
  • Đồ thủ công mỹ nghệ: Ninh Bình có các làng nghề nổi tiếng như làng cói Kim Sơn (đan chiếu, thảm cói), làng thêu ren Văn Lâm (gần Tam Cốc) với sản phẩm khăn trải, tranh thêu tinh xảo, hay đồ đá mỹ nghệ Ninh Vân (huyện Hoa Lư) chuyên tạc tượng, đồ trang trí bằng đá. Du khách có thể ghé các cơ sở này hoặc chợ địa phương để mua những món quà lưu niệm mang dấu ấn đất cố đô.

Nơi lưu trú khi du lịch Ninh Bình

Dịch vụ lưu trú ở Ninh Bình rất đa dạng, từ những homestay mộc mạc giữa thiên nhiên dành cho phượt thủ cho đến resort sang trọng đạt chuẩn 5 sao. Tùy ngân sách và sở thích, bạn có thể dễ dàng chọn được chỗ nghỉ ưng ý:

Homestay, nhà nghỉ bình dân

Loại hình lưu trú này phù hợp với nhóm bạn trẻ, cặp đôi thích gần gũi thiên nhiên hoặc du khách muốn tiết kiệm chi phí. Các homestay thường nằm ở vùng quê yên bình gần Tam Cốc, Tràng An, vừa rẻ vừa mang đến trải nghiệm gần gũi địa phương. 

Một số homestay được đánh giá cao có vị trí thuận tiện là Ninh Binh Valley HomestayChez Beo Homestay (ẩn mình giữa đầm sen và núi đá), Hang Múa Ecolodge (ngay chân Hang Múa, cảnh quan đẹp), Tam Coc Bungalow... 

Giá phòng homestay dao động từ 200.000 – 500.000 VNĐ/đêm tùy loại phòng (phòng dorm hoặc phòng đôi riêng).

Khách sạn tầm trung (2-3 sao)

Nếu bạn muốn tiện nghi hơn, có thể chọn các khách sạn 2-3 sao hoặc nhà nghỉ khang trang tại thành phố Ninh Bình hoặc khu Tam Cốc. Các khách sạn này thường có phòng ốc rộng rãi, dịch vụ cơ bản, một số nơi còn có hồ bơi nhỏ. Giá phòng khoảng 500.000 – 1.000.000 VNĐ/đêm. Một vài cái tên tham khảo: Nam Hoa Hotel (Tam Cốc), Tam Coc Sunshine HotelThe Reed Hotel (TP. Ninh Bình) hay Ninh Binh Legend Hotel.

Resort, khách sạn cao cấp

Nếu muốn tận hưởng kỳ nghỉ sang trọng, Ninh Bình cũng có nhiều resort 4-5 sao đáng để trải nghiệm. Các khu nghỉ dưỡng thường nằm ở không gian rộng lớn gần thiên nhiên, tích hợp nhiều tiện ích như bể bơi, spa, nhà hàng cao cấp. 

Tiêu biểu có Emeralda Resort Ninh Bình (gần Đầm Vân Long, thiết kế mang phong cách làng quê Bắc Bộ), Tam Coc Garden Resort (khu vườn xanh mướt giữa vùng Tam Cốc), Ninh Binh Hidden Charm Hotel & Resort (gần Tam Cốc, tiêu chuẩn 4 sao hiện đại), Aravinda Resort Ninh Bình (resort nghỉ dưỡng yên bình) hay Bái Đính Garden Resort (gần chùa Bái Đính). 

Mức giá phòng ở phân khúc này từ khoảng 1,5 triệu đến 5-6 triệu VNĐ/đêm tùy địa điểm và hạng phòng. Đổi lại, bạn sẽ được phục vụ chu đáo và tận hưởng không gian nghỉ dưỡng đẳng cấp giữa lòng thiên nhiên Ninh Bình.

Lưu ý khi du lịch Ninh Bình

Để chuyến đi Ninh Bình được thuận lợi và trọn vẹn, bạn đừng quên một số lưu ý quan trọng sau:

  • Thời tiết và trang phục: Mùa hè ở Ninh Bình rất nắng, bạn nhớ mang mũ/nón, áo chống nắng và nước uống để tránh mất sức khi tham quan ngoài trời. Mùa mưa (thường vào tháng 7 – 8) nên chuẩn bị sẵn ô hoặc áo mưa mỏng. Khi đi lễ tại các đền chùa (như chùa Bái Đính, đền vua Đinh, đền vua Lê), hãy ăn mặc lịch sự, kín đáo (tránh mặc váy/quần quá ngắn).
  • Lập lịch trình hợp lý: Các điểm tham quan ở Ninh Bình khá nhiều, bạn nên phân bổ thời gian và sắp xếp theo cụm địa lý để di chuyển thuận tiện. Ví dụ: nhóm Tràng An – Hoa Lư – chùa Bái Đính ở phía bắc thành phố, có thể đi trong cùng một ngày; nhóm Tam Cốc – Bích Động – Hang Múa ở phía nam thành phố nên gộp chung; các điểm xa như Cúc Phương, Phát Diệm mỗi nơi cần nửa ngày đến một ngày riêng. Tránh cố “chạy sô” quá nhiều nơi trong thời gian ngắn sẽ khiến bạn mệt mỏi và không kịp cảm nhận vẻ đẹp từng nơi.
  • Đặt dịch vụ sớm: Vào mùa cao điểm du lịch (dịp lễ, cuối tuần mùa xuân...), lượng khách đến Ninh Bình rất đông. Bạn nên đặt phòng khách sạn trước để có chỗ nghỉ ưng ý. Nếu cần thuê xe riêng hoặc hướng dẫn viên, cũng nên liên hệ sớm. Riêng vé tham quan Tràng An, Tam Cốc thì mua trực tiếp tại quầy, không bán online, nhưng bạn nên đi sớm vào buổi sáng để tránh xếp hàng dài mua vé và chờ thuyền.
  • Tiền mặt và thanh toán: Hầu hết các điểm tham quan, bãi gửi xe, quán ăn, cửa hàng nhỏ lẻ ở Ninh Bình chỉ chấp nhận tiền mặt, ít nơi có máy quẹt thẻ. Vì vậy, bạn nên chuẩn bị đủ tiền mặt (VNĐ) cho các chi tiêu ăn uống, vé vào cửa, thuê thuyền, tip... Ở thành phố có ATM nhưng tại các khu du lịch sinh thái thì không có sẵn.
  • An toàn khi tham quan: Khi leo núi (ví dụ leo Hang Múa, thăm động Am Tiên) cần mang giày thể thao có độ bám tốt và đi lại cẩn thận vì bậc đá có thể trơn. Tham quan rừng Cúc Phương nên đi theo nhóm, không tự ý tách đoàn; sử dụng thuốc chống côn trùng và tuân thủ hướng dẫn của kiểm lâm để tránh bị lạc. Khi đi thuyền, luôn mặc áo phao nếu được phát và tuân theo chỉ dẫn của người lái đò để đảm bảo an toàn.
  • Tôn trọng văn hóa và môi trường: Ninh Bình là vùng đất nhiều di tích linh thiêng, hãy giữ thái độ tôn trọng khi vào thăm (giữ yên lặng, không sờ vào hiện vật cổ, không tùy tiện xả rác). Tuyệt đối không lấy bất cứ thứ gì từ rừng Cúc Phương hay bẻ cành, cho thú hoang ăn trong khu bảo tồn. Ứng xử văn minh sẽ giúp bảo vệ cảnh đẹp và giữ gìn hình ảnh tốt đẹp của du khách.

Lịch trình du lịch Ninh Bình gợi ý

Lịch trình 2 ngày 1 đêm

Ngày 1: Xuất phát từ sáng sớm đi Ninh Bình. Trước tiên ghé thăm cố đô Hoa Lư, tham quan đền vua Đinh và vua Lê, nghe kể về lịch sử triều đại đầu tiên của Việt Nam. Buổi trưa di chuyển sang khu du lịch Tràng An, nghỉ ăn trưa với đặc sản (cơm cháy, thịt dê) rồi mua vé đi thuyền Tràng An vào đầu giờ chiều. Dành khoảng 2-3 giờ ngồi thuyền tham quan cảnh đẹp Tràng An và các hang động. 

Cuối buổi chiều, ghé qua Hang Múa (gần Tam Cốc), leo ~500 bậc đá lên đỉnh núi Múa để ngắm hoàng hôn buông xuống toàn cảnh đồng quê Ninh Bình. Buổi tối nghỉ ngơi tại homestay hoặc khách sạn ở khu Tam Cốc, thưởng thức ẩm thực địa phương.

Ngày 2: Buổi sáng dậy sớm đi Tam Cốc, chèo thuyền trên sông Ngô Đồng khi trời còn mát và vắng khách để tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp thanh bình (thời gian ~2 giờ). Sau khi rời thuyền, ghé thăm chùa Bích Động gần đó, leo lên lưng chừng núi ngắm toàn cảnh đồng quê. 

Trưa về lại khách sạn trả phòng, ăn trưa tại nhà hàng địa phương. Buổi chiều, trên đường quay về Hà Nội, bạn có thể lựa chọn dừng chân tại Đầm Vân Long để trải nghiệm không gian sông nước hoang sơ bằng thuyền nan (~1 giờ tham quan). Khoảng chiều muộn lên đường về lại Hà Nội, kết thúc chuyến đi Ninh Bình 2 ngày 1 đêm đầy trải nghiệm.

Lịch trình 3 ngày 2 đêm

Ngày 1: Lịch trình tương tự Ngày 1 ở trên – tham quan Hoa Lư buổi sáng, du thuyền Tràng An đầu giờ chiều, rồi leo Hang Múa ngắm cảnh lúc hoàng hôn. Tối nghỉ tại Ninh Bình (gợi ý ở homestay khu Tam Cốc để tiện cho lịch trình hôm sau).

Ngày 2: Buổi sáng, tiếp tục hành trình với chuyến thuyền Tam Cốc ngắm lúa và thăm chùa Bích Động. Đến trưa, quay lại thành phố Ninh Bình nghỉ ngơi, ăn trưa. Buổi chiều, khởi hành đi tham quan chùa Bái Đính – ngôi chùa có khuôn viên rộng lớn và nhiều công trình đồ sộ kỷ lục ở Việt Nam. 

Tại đây, bạn nên dành khoảng 2-3 giờ để tham quan quần thể chùa rộng lớn và chiêm ngưỡng các điện thờ, tượng Phật khổng lồ, hành lang La Hán dài tít tắp... Chiều tối trở về khách sạn, buổi tối thưởng thức đặc sản Ninh Bình lần nữa (ví dụ thịt dê, cơm cháy) và dạo phố thư giãn.

Ngày 3: Sáng ngày cuối, bạn có hai lựa chọn tùy sở thích:

  • Lựa chọn 1 (thiên nhiên): Xuất phát sớm đi Vườn quốc gia Cúc Phương (khoảng 1,5 giờ lái xe). Tại đây, bạn có thể thuê xe đạp hoặc đi bộ trong rừng, thăm cây cổ thụ nghìn năm, khám phá động Người Xưa. Ăn trưa picnic hoặc tại nhà hàng trong rừng. Đầu giờ chiều rời Cúc Phương, trên đường về nếu còn thời gian có thể ghé Đầm Vân Long đi thuyền thư giãn trước khi về lại thành phố Ninh Bình lấy hành lý.
  • Lựa chọn 2 (văn hóa): Dành buổi sáng lái xe về phía đông nam thăm Nhà thờ Phát Diệm, chiêm ngưỡng kiến trúc đá độc đáo và chụp ảnh lưu niệm tại quần thể nhà thờ. Thời gian tham quan khoảng 1-2 giờ. Trưa quay lại thành phố Ninh Bình dùng bữa. Buổi chiều, bạn có thể mua sắm đặc sản làm quà (cơm cháy, rượu Kim Sơn) tại các cửa hàng uy tín, hoặc thư giãn tại một quán cà phê view núi ở Tam Cốc.

Cuối cùng, tạm biệt Ninh Bình vào chiều ngày thứ 3, lên đường trở về và kết thúc hành trình 3 ngày 2 đêm với biết bao kỷ niệm đáng nhớ.

Trải nghiệm đặc sắc khác tại Ninh Bình

Tham gia lễ hội truyền thống

Nếu đến Ninh Bình vào dịp đầu năm, bạn sẽ có cơ hội hòa mình vào không khí lễ hội rộn ràng. Lớn nhất là lễ hội chùa Bái Đính khai hội ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch, kéo dài suốt tháng với hàng vạn phật tử và du khách thập phương đổ về chiêm bái. 

Bên cạnh đó, lễ hội cố đô Hoa Lư (diễn ra khoảng ngày 8 – 10 tháng 3 âm lịch) tái hiện nhiều nghi thức truyền thống, rước kiệu và các trò chơi dân gian để tưởng nhớ công lao vua Đinh, vua Lê. Tham dự các lễ hội này giúp bạn hiểu thêm về văn hóa tâm linh và lịch sử vùng đất cố đô.

Tham gia các lễ hội truyền thống ở Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Tham gia các lễ hội truyền thống ở Ninh Bình - Lễ hội bánh giầy - Ảnh sưu tầm

Ngắm chim về tổ ở Thung Nham: Khu du lịch sinh thái Thung Nham (cách TP. Ninh Bình ~12 km, gần Tam Cốc) là nơi có vườn chim tự nhiên với hàng nghìn con cò, vạc, chim diệc... sinh sống. Vào tầm hoàng hôn, từng đàn chim bay về tổ trên những cành cây bên đầm nước, tạo khung cảnh rất nên thơ. Bạn có thể đi thuyền vào vườn chim Thung Nham vào cuối ngày để tận mắt chứng kiến cảnh tượng độc đáo này.

Ngắm chim về tổ ở Thung Nam Ninh Bình - Ảnh sưu tầm
Ngắm chim về tổ ở Thung Nam Ninh Bình - Ảnh sưu tầm

Dấu ấn điện ảnh và “Tuyệt Tình Cốc”

Ít người biết Ninh Bình từng được Hollywood chọn làm bối cảnh cho phim Kong: Skull Island (2017). Một số cảnh quay hoành tráng đã thực hiện tại Tràng An, Tam Cốc và Đầm Vân Long, khiến phong cảnh nơi đây càng thêm nổi tiếng. Ngoài ra, du khách yêu thích “check-in” có thể ghé động Am Tiên (còn gọi là Tuyệt Tình Cốc Ninh Bình, cách Hoa Lư ~3 km). 

Đây là thung lũng xanh mát, bao quanh bởi núi đá cao và hồ nước trong veo, từng là nơi vua Đinh nuôi hổ báo. Khung cảnh Am Tiên đẹp huyền bí và lên ảnh tuyệt đẹp như chốn thần tiên.

Ninh Bình không chỉ gây thương nhớ bởi cảnh đẹp non nước hữu tình mà còn bởi những trải nghiệm văn hóa và thiên nhiên phong phú. Bên cạnh đó, việc đạp xe quanh làng, ghé thăm chợ quê hay tham gia lớp học nấu ăn tại homestay sẽ giúp bạn hiểu hơn về cuộc sống người dân nơi đây, chắc chắn sự hiếu khách của họ sẽ để lại ấn tượng đẹp trong lòng bạn. 

Hy vọng cẩm nang du lịch Ninh Bình trên đây đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan cùng những kinh nghiệm hữu ích để tự tin khám phá vùng đất tuyệt vời này. Chúc bạn có một chuyến du lịch Ninh Bình thật nhiều niềm vui và kỷ niệm đáng nhớ!

Ha Nga

Ha Nga