Lai Châu, mảnh đất biên cương hùng vĩ của Tây Bắc, đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với những tâm hồn đam mê khám phá và yêu thích vẻ đẹp hoang sơ. Nơi đây không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp với những dãy núi trùng điệp, những thửa ruộng bậc thang vàng óng mà còn là nơi giao thoa văn hóa của nhiều dân tộc thiểu số, mang đến những trải nghiệm du lịch độc đáo và khó quên.
Hôm nay, trong bài viết này Mê du lịch sẽ cung cấp cho bạn tất tần tật thông tin cần thiết để lên kế hoạch cho một chuyến du lịch Lai Châu hoàn hảo, từ thời điểm lý tưởng, phương tiện di chuyển, địa điểm tham quan nổi tiếng đến những món ăn đặc sản hấp dẫn. Cùng tham khảo ngay nhé!
Mục lục [Hiển thị]
Giới thiệu về Lai Châu
Lai Châu là một tỉnh miền núi ở phía Tây Bắc Việt Nam, giáp ranh Lào Cai, Yên Bái, Sơn La, Điện Biên và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) . Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Lai Châu, nằm cách Hà Nội khoảng 420km về phía Tây Bắc . Nơi đây nổi tiếng với khung cảnh núi non hùng vĩ, khí hậu trong lành mát mẻ và bản sắc văn hóa đa dạng của hơn 20 dân tộc cùng sinh sống. Đến Lai Châu, bạn sẽ được chiêm ngưỡng ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp, những đỉnh núi cao chọc trời, và trải nghiệm nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số.
Thời điểm thích hợp nhất để du lịch Lai Châu là vào mùa thu và mùa xuân. Khoảng từ tháng 9 – 10 hàng năm, Lai Châu rực rỡ trong sắc vàng của mùa lúa chín trên các thửa ruộng bậc thang – đây cũng là lúc tiết trời mát mẻ, khô ráo, rất thuận lợi cho tham quan. Tiếp đó là mùa xuân (tháng 1 – 3) khi muôn hoa rừng đua nở, đặc biệt hoa đào, hoa ban phủ kín núi rừng Tây Bắc , tạo nên khung cảnh thơ mộng.
Ngoài ra, khoảng tháng 4 – 5 vào mùa nước đổ, ruộng bậc thang lấp lánh dưới nắng cũng là thời gian đẹp để săn ảnh. Mùa hè (tháng 6 – 8) thường có mưa nhiều dễ gây sạt lở, du khách nên hạn chế đi vào thời gian này . Nếu muốn hòa mình vào không khí lễ hội của đồng bào địa phương, bạn có thể đến Lai Châu dịp đầu năm mới Âm lịch – mùa xuân là lúc diễn ra nhiều lễ hội truyền thống rộn ràng khắp các bản làng.
Danh sách các điểm tham quan ở Lai Châu
Các điểm du lịch ở Lai Châu phân bố rải rác từ khu vực trung tâm thành phố cho đến các huyện vùng cao. Để tiện khám phá, bạn có thể chia thành các điểm gần trung tâm và các điểm thuộc các huyện lân cận. Dưới đây là danh sách đầy đủ các điểm tham quan nổi bật (bao gồm cả những địa điểm ít người biết) kèm khoảng cách tham khảo từ thành phố Lai Châu để bạn dễ dàng lên lịch trình:
Gần trung tâm thành phố Lai Châu
- Động Pu Sam Cáp (cách trung tâm ~6km về hướng Tây): Quần thể hang động nằm ở độ cao khoảng 1.300 – 1.700m trên dãy núi đá vôi Pu Sam Cáp, được mệnh danh “Tây Bắc đệ nhất động” nhờ vẻ đẹp kỳ ảo của thạch nhũ muôn hình vạn trạng . Động Pu Sam Cáp gồm 3 động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh, ẩn sâu trong núi với cảnh sắc hoang sơ đầy mê hoặc . Đây là điểm tham quan lý tưởng cho du khách thích khám phá mạo hiểm, chỉ cách thành phố vài phút đi xe.
- Chợ phiên San Thàng (cách trung tâm ~2km): Phiên chợ vùng cao họp vào sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần, riêng tối thứ 7 có chợ đêm San Thàng nhộn nhịp . Khu chợ được chia thành nhiều khu vực: nào là khu nông sản rực rỡ sắc màu rau quả, khu bán đồ thổ cẩm, trang sức bạc truyền thống, và khu ẩm thực thơm lừng với những món quà vặt như bánh rán, bánh bỏng... . Đặc biệt tối thứ 7, chợ đêm có món phở nhắng và thắng cố nóng hổi để thưởng thức, cùng sân khấu văn nghệ dân gian nơi bạn có thể xem những điệu múa, tiếng khèn đặc sắc của đồng bào các dân tộc . Đây là dịp tuyệt vời để bạn trải nghiệm văn hóa bản địa ngay gần thành phố.
- Bản văn hóa Gia Khâu 1 (cách trung tâm ~5km): Một bản người Mông Trắng nằm dưới chân núi, nổi tiếng với những ngôi nhà trình tường cổ truyền và nghề dệt thổ cẩm tinh xảo . Bản Gia Khâu 1 còn có quần thể hang động Gia Khâu ít người biết đến, gồm 3 hang động nguyên sơ ẩn trong thung lũng, thu hút những ai ưa khám phá thiên nhiên. Đến đây, du khách được hòa mình vào đời sống người Mông với các phong tục độc đáo như lễ hội Gầu Tào Cha cầu phúc, phong tục cưới hỏi truyền thống... .
- Bản San Thàng 1 (cách trung tâm ~3km): Ngôi làng của 100% người Giáy, nằm ngay gần chợ San Thàng. Bản có khí hậu mát mẻ quanh năm, được bao bọc bởi dãy núi đá vôi và dòng suối Tả Lèng tạo cảnh quan yên bình . Điều đặc biệt là trong bản có rất nhiều phiến đá to nhỏ nằm rải rác khắp nơi – từ sân nhà đến đường đi – nên San Thàng 1 còn được gọi vui là “Phố đá” . Du khách tới đây có thể thử làm bánh phở, bánh bỏng cùng người Giáy, tham quan các lò rèn, đan lát truyền thống và tìm hiểu những nghi lễ tín ngưỡng riêng có của người Giáy như lễ hội Tú Tỉ vào mùng 2/2 âm lịch hàng năm (lễ cúng thần rừng, cầu mùa) .
Các điểm du lịch tại các huyện của Lai Châu
- Huyện Tam Đường (giáp TP. Lai Châu, trung tâm huyện cách TP ~30km về hướng Đông):
Tam Đường sở hữu những thắng cảnh nổi tiếng nhất tỉnh. Tiêu biểu là đèo Ô Quy Hồ – một trong “tứ đại đỉnh đèo” của Việt Nam với chiều dài gần 50km (đèo dài nhất Tây Bắc) và đỉnh đèo cao 2.035m . Đèo Ô Quy Hồ (hay còn gọi là đèo Hoàng Liên) có cung đường uốn lượn như dải lụa quanh co giữa biển mây núi, cảnh quan hùng vĩ “gặp gỡ đất trời” khiến dân phượt mê mẩn. Đứng trên đỉnh đèo ở cổng trời Ô Quy Hồ, bạn có thể phóng tầm mắt ngắm dãy Hoàng Liên Sơn và đỉnh Fansipan mờ xa, hoặc săn mây vào những buổi chiều khi mây trắng tràn xuống thung lũng. Mùa đông, nơi đây đôi khi còn có băng tuyết phủ trắng tạo nên khung cảnh hiếm gặp ở Việt Nam.
Ngay trên đèo phía Lai Châu còn có cầu kính Rồng Mây – một cây cầu kính cao trên 2.200m với thang máy ngoài trời, là điểm check-in mới lạ cho du khách ưa cảm giác mạnh. Ngoài Ô Quy Hồ, Tam Đường còn nhiều điểm đến đẹp khác như thác Tác Tình (thác nước cao ~120m giữa núi rừng Bình Lư gắn liền chuyện tình Thác Tình yêu) , bản Sì Thâu Chải (một bản người Dao trên độ cao ~1.400m dưới chân núi Pu Ta Leng, cách TP ~30km, nổi tiếng là điểm săn mây lý tưởng và tổ chức dù lượn quốc tế) . Đến Tam Đường, bạn cũng đừng quên ghé bản Nà Luồng – một bản người Lào yên bình bên cánh đồng lúa, để cảm nhận không gian trong lành và tìm hiểu văn hóa truyền thống người dân tộc Lào nơi đây .
- Huyện Phong Thổ (cách TP ~20km về phía Bắc):
Phong Thổ hấp dẫn bởi cảnh sắc hoang sơ và văn hóa đa dạng của nhiều dân tộc. Tại đây có bản du lịch Sin Suối Hồ rất nổi tiếng – một bản người Mông nằm trên núi cao 1.500m cách thành phố ~30km . Sin Suối Hồ được mệnh danh là “bản du lịch xanh” với không gian sạch đẹp, rác thải được quản lý, người dân nói không với tệ nạn. Bản có khí hậu mát mẻ quanh năm, trồng nhiều lan rừng và hoa đỗ quyên, đồng thời cung cấp trải nghiệm homestay độc đáo. Bạn có thể tản bộ qua cổng bản làm bằng gỗ mộc mạc, ngắm thác nước, vườn địa lan và thưởng thức đặc sản Mông.
Phong Thổ còn có cao nguyên Dào San lộng gió ở vùng biên giới, nơi mỗi mùa xuân diễn ra chợ phiên Dào San tấp nập trao đổi hàng hóa giữa các dân tộc. Nếu thích tìm hiểu văn hóa người Thái trắng, hãy ghé bản Vàng Pheo (xã Mường So) – một bản Thái cổ còn lưu giữ nhiều nếp nhà sàn, điệu xòe truyền thống và nghề dệt cửi thủ công. Vàng Pheo nằm bên dòng Nậm So hiền hòa, từng được ví như “viên ngọc” giữa núi rừng Phong Thổ.
- Huyện Sìn Hồ (cách TP ~60km về phía Tây):
Sìn Hồ được coi là “nóc nhà” của Lai Châu với cao nguyên Sìn Hồ cao >1.500m so với mực nước biển . Thị trấn Sìn Hồ nằm chênh vênh giữa biển mây, khí hậu mát lạnh như Sa Pa thu nhỏ – trong một ngày có đủ bốn mùa . Đến Sìn Hồ, bạn có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh núi đá, rừng nguyên sinh và những bản làng thấp thoáng bên ruộng bậc thang.
Trải nghiệm được yêu thích ở đây là dậy sớm săn mây trên đỉnh núi, thăm bản người Mông, Dao địa phương và đi chợ phiên Sìn Hồ để mua thảo dược như tam thất, astiso về làm quà. Đặc biệt, trên đường từ TP Lai Châu vào Sìn Hồ, bạn sẽ đi qua động Pu Sam Cáp (đã giới thiệu ở trên) – nhớ dừng chân khám phá kỳ quan lòng núi này.
Nếu có thời gian, hãy ghé thêm bản Pú Đao ở Sìn Hồ (nay thuộc Nậm Nhùn) – từng được tạp chí du lịch bình chọn là một trong những bản người Mông đẹp nhất Đông Nam Á với vẻ nguyên sơ hiếm có.
- Huyện Tân Uyên (cách TP ~100km về phía Đông Nam):
Tân Uyên hút khách bởi đồi chè xanh mướt trải dài ngút tầm mắt. Đồi chè Tân Uyên nằm dọc quốc lộ 32, có diện tích gần 2.000ha với tuổi đời hơn 40 năm . Nơi đây bạt ngàn những luống chè shan tuyết và ô long nổi tiếng, trở thành bối cảnh tuyệt đẹp cho du khách chụp ảnh bình minh hoặc hoàng hôn . Không khí cao nguyên trong lành cùng màu xanh mướt mát của chè khiến tâm hồn thư thái lạ thường.
Ngoài ra, Tân Uyên còn có bản Phiêng Phát với quần thể hang động, rừng nguyên sinh hoang sơ được xếp hạng thắng cảnh cấp tỉnh – điểm đến mới lạ dành cho những ai thích khám phá thiên nhiên. Từ thành phố Lai Châu, bạn có thể đến Tân Uyên bằng cách men theo quốc lộ 32 qua Tam Đường và Than Uyên (đường đi khá xa nhưng cảnh đèo núi rất đẹp).
- Huyện Than Uyên (cách TP ~120km về phía Đông Nam):
Nằm ở vùng thấp nhất tỉnh, Than Uyên có cánh đồng Mường Than rộng lớn – một trong tứ đại ruộng đồng đẹp nhất Tây Bắc (cùng với Mường Thanh, Mường Lò, Mường Tấc) . Vào mùa lúa chín (tháng 9), cả thung lũng Mường Than rực vàng óng ả, đẹp như một bức tranh thôn quê hớp hồn du khách. Đến Than Uyên, bạn sẽ được chiêm ngưỡng ruộng bậc thang xen lẫn ruộng bằng phẳng trải dài đến tận chân trời.
Huyện này còn nổi tiếng với đèo Khau Cọ dài ~30km – cung đèo hiểm trở thứ hai Lai Châu (sau Ô Quy Hồ) dẫn sang Yên Bái, rất đáng để các tay lái khám phá mạo hiểm . Về văn hóa, Than Uyên là miền đất của người Thái đen với điệu xòe, lễ hội Xòe Chiêng tưng bừng vào mùa xuân . Du khách có thể ghé bản Na Khoảng hoặc bản Hua Nà để xem bà con dệt thổ cẩm, thưởng thức đặc sản cá bống vùi tro và rượu cần của người Thái nơi đây.
- Huyện Mường Tè (cách TP ~140km về phía Tây Bắc):
Mường Tè là huyện xa xôi nhất, có địa hình núi cao hiểm trở và đường biên giới dài với Trung Quốc. Nơi đây thu hút dân phượt bởi các đỉnh núi cao thách thức: đỉnh Pu Si Lung cao 3.083m – cao thứ 2 Việt Nam chỉ sau Fansipan , hay đỉnh Pú Tả Leng (3.049m) và Bạch Mộc Lương Tử (3.046m) nằm trên ranh giới Lai Châu – Lào Cai. Chinh phục các đỉnh núi này là trải nghiệm tuyệt vời cho ai đam mê trekking, mùa leo lý tưởng từ tháng 10 tới tháng 4 năm sau để có thể săn mây và ngắm hoa đỗ quyên nở rộ . Lưu ý khi leo nên đi theo tour hoặc thuê porter địa phương dẫn đường để đảm bảo an toàn.
Bên cạnh đó, Mường Tè còn có khu bảo tồn thiên nhiên Mường Tè với hệ sinh thái rừng phong phú, nhiều loài động thực vật quý hiếm (57 loài thực vật được ghi vào Sách Đỏ Việt Nam) . Nếu có dịp, bạn hãy đến mốc 17 – ngã ba sông Đà (thượng nguồn sông Đà tại biên giới) để ngắm cảnh sông núi hùng vĩ nơi dòng sông từ Trung Quốc chảy vào Việt Nam . Chuyến đi Mường Tè tuy vất vả nhưng bù lại bạn sẽ được trải nghiệm cảm giác đứng trên “nóc nhà Lai Châu” và khám phá những bản làng dân tộc Hà Nhì, La Hủ rất đặc biệt chỉ có ở vùng đất này.
- Huyện Nậm Nhùn (cách TP ~100km về phía Tây):
Đây là huyện mới thành lập, nằm dọc theo sông Đà và tiếp giáp Mường Tè. Điểm nhấn của Nậm Nhùn là thủy điện Lai Châu đồ sộ chắn ngang sông Đà, tạo nên hồ thủy điện rộng mênh mông giữa núi đồi . Du khách có thể dừng chân trên cầu bản Nậm Hàng để ngắm nhìn công trình thủy điện hiện đại hòa cùng thiên nhiên hoang sơ – một trải nghiệm khá thú vị.
Ngoài ra, Nậm Nhùn còn có xã Pú Đao (tách từ Sìn Hồ) – nơi cư trú của cộng đồng người Mông được mệnh danh “bản đẹp nhất Đông Nam Á”. Đến Pú Đao, bạn sẽ thấy những nếp nhà gỗ lợp cỏ tranh đơn sơ, những đàn gia súc thung thăng gặm cỏ trên sườn đồi và khung cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp nơi hợp lưu dòng Nậm Na với sông Đà . Đây thực sự là điểm đến ít người biết nhưng sẽ để lại ấn tượng sâu sắc về một Tây Bắc mộc mạc, yên bình.
(Lưu ý: Khoảng cách trên đây mang tính tương đối, được tính từ trung tâm TP. Lai Châu đến thị trấn huyện lỵ. Thời gian di chuyển thực tế có thể dài hơn do đường đèo núi quanh co.)
Lịch trình du lịch Lai Châu gợi ý
Tùy quỹ thời gian và sở thích, bạn có thể lên lịch trình khám phá Lai Châu từ 2 đến 3 ngày hoặc lâu hơn. Dưới đây là gợi ý lịch trình 2 ngày 1 đêm (2N1Đ) và 3 ngày 2 đêm (3N2Đ) phổ biến, giúp bạn trải nghiệm trọn vẹn cả thiên nhiên lẫn văn hóa địa phương:
Lịch trình 2N1Đ: Khám phá nhanh những điểm nổi bật
- Ngày 1: Xuất phát từ sáng sớm (nếu ở Hà Nội, bạn có thể đi xe giường nằm đêm hôm trước để đến Lai Châu vào sáng). Buổi sáng ngày 1, hãy đến ngay với thiên nhiên hùng vĩ của đèo Ô Quy Hồ – lên cổng trời săn mây và ngắm cảnh đèo ngoạn mục. Sau đó, ghé thác Tác Tình hoặc bản Sì Thâu Chải ở Tam Đường để tận hưởng không khí mát lạnh vùng cao. Buổi trưa, thưởng thức đặc sản địa phương (cơm lam, gà nướng) tại thị trấn Tam Đường. Chiều ngày 1, di chuyển về thành phố Lai Châu tham quan động Pu Sam Cáp kỳ ảo gần trung tâm. Tối đến, nếu đúng thứ 7, bạn đi chợ đêm San Thàng thưởng thức ẩm thực và xem văn nghệ dân tộc. Nghỉ đêm tại khách sạn ở TP. Lai Châu để thuận tiện cho hôm sau.
- Ngày 2: Buổi sáng, từ thành phố chạy xe ~30km đến bản Sin Suối Hồ (Phong Thổ). Dành cả buổi sáng ở Sin Suối Hồ để dạo quanh bản, ngắm hoa, mua vài gói trà shan tuyết hay thảo dược do người Mông trồng. Bạn cũng có thể thử trải nghiệm hái mận, đào (nếu vào đúng mùa hè) hoặc tắm thác nước gần bản. Trưa ngày 2, ăn trưa ngay tại homestay trong bản với các món cá suối, gà bản. Đầu giờ chiều, lên xe khởi hành về lại (Hà Nội hoặc điểm tiếp theo). Trên đường về, có thể dừng chân chụp ảnh đồi chè Tân Uyên (nếu đi hướng quốc lộ 32 về Mộc Châu/Sơn La) hoặc dừng ở Sapa (nếu đi hướng quốc lộ 4D qua Lào Cai). Kết thúc chuyến đi ngắn nhưng đầy trải nghiệm.
Lịch trình 3N2Đ: Trải nghiệm văn hóa bản địa
- Ngày 1: Tương tự lịch trình 2N1Đ – tập trung tham quan các điểm thiên nhiên nổi bật: sáng chinh phục đèo Ô Quy Hồ, trưa thăm bản Sì Thâu Chải (Tam Đường) hoặc Sin Suối Hồ (Phong Thổ). Chiều về lại thành phố Lai Châu thăm động Pu Sam Cáp. Tối ngủ tại homestay ở bản San Thàng ngay ngoại ô TP để trải nghiệm cuộc sống bản làng người Giáy. Buổi tối bạn có thể cùng gia đình chủ homestay nấu cơm, thưởng thức rượu ngô Sùng Phài và nghe họ kể chuyện văn hóa địa phương.
- Ngày 2: Sáng sớm dậy ở bản San Thàng, đi dạo quanh bản ngắm ruộng đồng rồi khởi hành đi Sìn Hồ. Đường lên cao nguyên Sìn Hồ 60km tuy uốn lượn nhưng cảnh rất đẹp, nhớ dừng ở cổng trời Sìn Hồ để chụp ảnh mây núi. Đến thị trấn Sìn Hồ tầm trưa, ăn trưa bằng các món dân dã (xôi tím, thắng cố, cá suối nướng) ở chợ Sìn Hồ. Buổi chiều, bạn ghé một vài bản người Dao, người Mông quanh thị trấn, hoặc đơn giản là thư giãn uống cà phê ngắm mây lững lờ trôi. Tối ngày 2, nghỉ đêm tại nhà khách/guesthouse ở thị trấn Sìn Hồ để tận hưởng tiết trời se lạnh về đêm.
- Ngày 3: Buổi sáng, dậy sớm dạo một vòng chợ phiên Sìn Hồ (nếu là sáng Chủ nhật) để xem đồng bào gùi hàng xuống chợ, mua chút nông sản sạch. Sau đó, rời Sìn Hồ quay trở lại thành phố Lai Châu. Trên đường về, nếu chưa ghé bản Sin Suối Hồ thì bạn có thể tạt vào bản (đường cùng hướng). Đầu giờ chiều, về tới TP. Lai Châu, tranh thủ tham quan khu Quảng trường Lai Châu với tượng đài Bác Hồ và thưởng thức đặc sản phở vịt, bánh cuốn Lai Châu để kết thúc chuyến hành trình. Chiều muộn lên xe trở về Hà Nội (hoặc các tỉnh khác).
Bạn cũng có thể điều chỉnh lịch trình linh hoạt. Nếu đam mê trekking, hãy dành thêm 1-2 ngày leo đỉnh Pu Ta Leng hoặc Tả Liên Sơn. Nếu thích tìm hiểu sâu văn hóa, bạn có thể ở homestay bản địa lâu hơn để cùng sinh hoạt với người dân. Dù ngắn hay dài ngày, Lai Châu chắc chắn sẽ mang lại cho bạn nhiều kỷ niệm đáng nhớ.
***Hoạt động đặc sắc nên thử: Ngoài tham quan và chụp ảnh, bạn đừng quên trải nghiệm những hoạt động thú vị chỉ có ở Lai Châu. Ví dụ, thử thách bản thân với dù lượn tại bản Sì Thâu Chải (nơi từng tổ chức giải dù lượn quốc tế) – cảm giác bay lượn trên thung lũng mây vô cùng phấn khích. Hoặc tham gia đua thuyền độc mộc trên lòng hồ thủy điện nếu có dịp (thỉnh thoảng huyện Nậm Nhùn có tổ chức). Vào mùa lễ hội, hãy mạnh dạn mặc trang phục dân tộc và nhập cuộc trong điệu múa xòe, nhảy sạp cùng người bản địa. Những hoạt động này sẽ giúp chuyến đi của bạn thêm phần độc đáo và đáng nhớ.
Trải nghiệm văn hóa địa phương
Lai Châu là vùng đất có cộng đồng dân tộc thiểu số phong phú (Thái, Mông, Dao, Giáy, Lự, Hà Nhì, La Hủ, Kháng…); mỗi dân tộc lại có những phong tục, lễ hội riêng tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Đến đây, bạn không chỉ ngắm cảnh đẹp mà còn có cơ hội hòa mình vào đời sống văn hóa bản địa:
- Tham gia các lễ hội truyền thống:
Mùa xuân là mùa lễ hội ở Lai Châu, kéo dài từ sau Tết đến tháng 3 âm lịch. Nhiều lễ hội đặc sắc có thể kể đến như Lễ hội Gầu Tào của người Mông (mồng 3 Tết hoặc rằm tháng Giêng, tổ chức trên đồi cao để cầu phúc lộc), Lễ hội Xòe Chiêng của người Thái (tháng 2 âm lịch ở Than Uyên, với những điệu múa xòe rộn ràng) , Lễ hội Nàng Han (truyền thuyết nữ tướng người Thái đánh giặc, tổ chức ở Phong Thổ), hay Lễ hội Then Kin Pang của người Lự (cuối tháng 3 âm lịch ở Phong Thổ, cầu mưa thuận gió hòa).
Đến đúng dịp, bạn sẽ được chứng kiến không khí tưng bừng, trang phục sặc sỡ và các nghi thức độc đáo như múa khèn, ném pao, kéo co, bắn cung… Du khách hoàn toàn có thể tham gia chơi các trò chơi dân gian (nhảy sạp, tung còn) và thưởng thức miễn phí rượu cần, thắng cố tại lễ hội – một trải nghiệm hiếu khách khó quên.
- Ở homestay và sinh hoạt cùng người dân:
Đây là cách tuyệt vời nhất để hiểu văn hóa địa phương. Nhiều bản làng ở Lai Châu đã phát triển du lịch cộng đồng, đón khách lưu trú tại nhà sàn truyền thống. Khi ngủ lại nhà dân, bạn sẽ được cùng gia đình chủ nhà nấu ăn, ăn cơm trên mâm gỗ, uống rượu ngô, và trò chuyện về phong tục tập quán của họ.
Chẳng hạn ở bản Sin Suối Hồ, bạn có thể cùng người dân đi hái rau rừng, học cách làm mèn mén (bột ngô hấp) – món ăn hàng ngày của người Mông. Ở bản Vàng Pheo, bạn sẽ được các cô gái Thái dạy múa xòe, dệt vải. Hay ở bản Sì Thâu Chải, bạn có thể thử mặc bộ quần áo truyền thống của người Dao, ngồi bên bếp lửa nghe họ kể chuyện về tục “kéo vợ”, lễ cấp sắc… Những trải nghiệm chân thật này giúp bạn thưởng thức văn hóa bằng cả giác quan, gần gũi và sâu sắc hơn nhiều so với việc chỉ tham quan.
- Thăm các làng nghề và chợ phiên:
Lai Châu có nhiều nghề truyền thống thú vị như nghề đan lát ở bản San Thàng (người Giáy đan các loại sọt, mâm tre tinh xảo), nghề rèn công cụ nông nghiệp ở bản Người Mông, nghề dệt thổ cẩm ở bản Hon (người Lự nổi tiếng với vải chàm thêu hoa văn tinh tế) … Du khách nên dành thời gian ghé thăm các cơ sở này để thấy sự khéo léo của bàn tay người dân tộc.
Ngoài ra, chợ phiên vùng cao là nơi tập trung đậm nét văn hóa. Mỗi tuần, ở các xã như Dào San, Sìn Hồ, Mường Tè đều có phiên chợ (thường vào cuối tuần). Tại chợ, bà con từ các bản xa xôi mang xuống bán nào thổ cẩm tự dệt, nông sản sạch, gia vị rừng… và gặp gỡ giao lưu. Bạn có thể xin chụp ảnh cùng những cụ già người Mông với bộ trang phục sặc sỡ, hay mua vài món đồ thủ công làm kỷ niệm. Không khí chợ phiên đông vui kẻ mua người bán, tiếng nói cười xen lẫn tiếng khèn, tiếng sáo tạo nên bản hòa âm đa dân tộc rất sống động.
Nhìn chung, con người Lai Châu hiền hòa, mến khách và giữ gìn bản sắc tốt. Chỉ cần bạn cởi mở và tôn trọng văn hóa của họ, chắc chắn bạn sẽ được chào đón như người thân. Nụ cười rạng rỡ, chén rượu ấm nồng và những câu chuyện nơi bản Mông, bản Thái sẽ là kỷ niệm văn hóa đáng giá trong hành trình của bạn.
Ẩm thực Lai Châu
Văn hóa ẩm thực Lai Châu mang đậm hương vị núi rừng Tây Bắc, làm say lòng du khách bởi sự độc đáo và hấp dẫn. Dưới đây là những món đặc sản Lai Châu tiêu biểu mà “nghe tên đã muốn ăn”:
- Xôi tím Lai Châu: Món xôi dẻo thơm có màu tím độc đáo – màu tím này được tạo nên hoàn toàn tự nhiên từ lá khẩu cắm (một loại cây rừng) ngâm với gạo nếp nương . Xôi được đồ bằng gạo nếp nương hạt to, thơm dẻo của vùng cao, thường đồ trong chõ gỗ cho mùi vị thêm phần đặc trưng. Khi chín, xôi có màu tím thẫm đẹp mắt, hạt xôi mềm dẻo và phảng phất hương thơm núi rừng . Xôi tím thường được người Thái, Giáy nấu trong các dịp lễ tết, nay đã trở thành món ăn sáng phổ biến ở chợ phiên. Ăn một miếng xôi tím chấm muối vừng hoặc ăn kèm thịt nướng, bạn sẽ cảm nhận được vị bùi béo quyện cùng hương thơm lá rừng rất riêng.
- Thịt gác bếp & lợn cắp nách: Đây là những đặc sản chung của vùng Tây Bắc mà Lai Châu cũng có tiếng. Thịt trâu/bò gác bếp được tẩm ướp gia vị mắc khén, ớt, gừng rồi hun khói trên bếp lửa cho đến khi khô lại, ăn vừa dai ngọt vừa thơm mùi khói. Còn lợn cắp nách là giống lợn đen nhỏ được thả rông trên rừng, thịt săn chắc ít mỡ. Người dân thường mổ lợn cắp nách để làm món hấp, nướng hoặc hun khói. Thịt lợn đậm đà, ngọt tự nhiên, da giòn sần sật chấm với chẩm chéo (gia vị chấm người Thái) thì ngon “tuyệt cú mèo”. Du khách có thể thưởng thức thịt lợn cắp nách nướng tại các quán dân tộc ở TP Lai Châu, đảm bảo ăn một lần nhớ mãi.
- Pa pỉnh tộp: Đây là tên gọi địa phương của cá nướng gập – một món ăn truyền thống của người Thái. Cá suối (thường là cá chép hoặc cá trôi nhỏ) được mổ dọc sống lưng, tẩm ướp mắc khén, sả, gừng, rau thơm rừng rồi gập đôi lại, kẹp que tre nướng chín trên than hồng. Cá nướng pa pỉnh tộp vàng ươm, thơm nức, thịt cá ngọt và thấm đẫm gia vị núi rừng. Món này chấm với chẳm chéo thì “đúng bài”. Nếu đi chợ phiên vùng cao Lai Châu, bạn sẽ thấy các bà các chị người Thái ngồi nướng cá pa pỉnh tộp bên bếp than đỏ rực – hãy mua ngay một con nóng hổi ăn thử, rất đáng để trải nghiệm.
- Cá bống vùi tro: Đặc sản độc đáo của vùng Than Uyên. Cá bống suối tươi rói được làm sạch, tẩm ướp với ớt, tiêu, mắc khén, gừng, lá húng… rồi gói trong lá dong và vùi vào tro nóng của bếp củi khoảng 30 phút cho chín . Cách nướng không cần lửa trực tiếp này giúp cá chín từ từ, giữ nguyên vị ngọt dai và phảng phất hương lá dong, mùi tro bếp. Khi ăn, mở lá ra sẽ thấy thịt cá thơm lừng, béo ngậy, đưa lên miệng cảm nhận rõ độ ngọt đậm tự nhiên không đâu sánh bằng. Cá bống vùi tro thường có trong mâm cỗ cưới hỏi hoặc cỗ tết của người Thái ở Lai Châu, hiện một số nhà hàng đặc sản cũng phục vụ món này.
- Canh tiết lá đắng: Món canh độc lạ thử thách vị giác. Canh được nấu từ tiết và phổi lợn thái nhỏ, ninh cùng lá đắng rừng và các gia vị gừng, sả . Bát canh có màu nâu sậm, nước canh sánh do huyết tiết ra, vị thì đăng đắng, hơi chát nơi đầu lưỡi nhưng hậu vị lại ngọt bùi rất riêng. Người chưa quen có thể khó ăn lần đầu, nhưng khi đã quen sẽ nghiện vị đắng thanh này. Đặc biệt, theo đồng bào địa phương chia sẻ, canh tiết lá đắng còn giúp giải rượu và tốt cho tiêu hóa . Bạn có thể tìm thấy món này trong các phiên chợ sáng – nơi các bác trai người Thái thường tụm lại làm vài bát canh lá đắng nóng hổi, vừa ăn vừa trò chuyện rôm rả.
- Lam nhọ: Một món ăn nghe tên lạ tai của người Thái đen. “Lam” nghĩa là nướng, “nhọ” nghĩa là nhừ – lam nhọ chính là món thịt nướng nhừ độc đáo. Nguyên liệu thường dùng thịt trâu hoặc bò thái miếng mỏng, trộn cùng mắc khén, tỏi, ớt, gừng, rau thơm rừng… rồi cho tất cả vào ống tre tươi để nướng trên than . Khi thịt gần chín, người ta đổ thịt ra giã hoặc băm sơ cho mềm nhuyễn, sau đó lại cho vào ống tre nướng tiếp lần hai cho thật nhừ. Thành phẩm lam nhọ mềm tơi, các miếng thịt kết dính vào nhau, có vị ngọt đậm đà và mùi thơm của tre nướng vô cùng quyến rũ . Món này phải ăn nóng, dùng thìa xắn từng miếng thịt nhuyễn cho vào miệng, nhai chậm rãi để cảm nhận đủ vị cay thơm, béo bùi – đảm bảo “ngon quên lối về”!.
- Nộm rau dớn: Rau dớn là loại rau dương xỉ mọc dại bên suối, được người Thái gọi là pắc cút. Đây là loại rau rừng giòn và ngọt được người Lai Châu rất ưa chuộng . Rau dớn hái về, rửa sạch rồi trần sơ cho bớt nhớt, sau đó trộn gỏi với lạc rang, chanh, ớt, mắc khén và thịt cá suối nướng xé nhỏ. Đĩa nộm rau dớn có vị chua chua cay cay hòa với cái giòn mát của rau, bùi thơm của lạc rất dễ ăn . Món này thường xuất hiện trong bữa cơm đãi khách của người Thái, và giờ cũng có bán tại một số nhà hàng ở TP Lai Châu (bạn có thể hỏi món “gỏi rau dớn” hoặc “nộm rau dớn”). Ăn rau rừng thanh mát giữa núi rừng Tây Bắc là một trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Bên cạnh những món kể trên, Lai Châu còn rất nhiều đặc sản khác: thắng cố (món lòng và thịt ngựa ninh nhừ với thảo quả, gừng – thường bán ở chợ phiên vùng cao), khâu nhục (thịt ba chỉ hầm nhừ với khoai môn của người Hoa), bánh dày người Mông (bánh dày không nhân dẻo thơm mang theo đi nương), rêu đá nướng (món của người Thái ở Mường So), ong đất xào măng (món nhậu độc đáo)… Mỗi món ăn là một câu chuyện văn hóa thú vị đang chờ bạn khám phá.
Địa chỉ thưởng thức ẩm thực: Ở thành phố Lai Châu, bạn có thể tìm đến khu phố ẩm thực gần chợ trung tâm vào buổi tối, nơi có nhiều quán bán xiên nướng, thắng cố, phở chua v.v. Một số nhà hàng nổi tiếng được gợi ý như: nhà hàng Dân Tộc quán (chuyên đặc sản dân tộc như lợn bản, cá suối), nhà hàng Hoàng Nhâm (đặc sản Tây Bắc cao cấp) hay quán Phở gia truyền trên đường Trần Phú. Nếu muốn trải nghiệm ẩm thực địa phương đúng chất, hãy ghé chợ phiên hoặc chợ đêm San Thàng như đã nói – không chỉ ngon mà giá rất bình dân. Đến các phiên chợ, với chỉ 100k-150k, bạn có thể no bụng với một tô thắng cố bốc khói, vài xiên nướng và ly rượu ngô cay nồng!
Nơi lưu trú tại Lai Châu
Lai Châu hiện chưa phát triển du lịch đại trà nên hệ thống lưu trú không quá đông đúc, nhưng vẫn có đủ lựa chọn từ khách sạn tiện nghi ở trung tâm đến homestay bản làng giản dị. Tùy vào ngân sách và lịch trình, bạn có thể cân nhắc các loại hình sau:
- Khách sạn tại thành phố Lai Châu:
Trung tâm TP có một số khách sạn 2-4 sao đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi thoải mái. Tiêu biểu như: Mường Thanh Lai Châu Hotel và Hoàng Nhâm Luxury Hotel – đây là hai khách sạn lớn, tiện nghi đầy đủ, giá phòng khoảng 800.000 – 1.200.000đ/đêm . Ngoài ra có các khách sạn tầm trung như Minh Sơn Hotel, Putaleng Hotel, Bình Long Hotel giá khoảng 200.000 – 400.000đ/đêm , phòng ốc sạch sẽ phù hợp dân phượt bụi.
Lưu ý thành phố Lai Châu khá nhỏ, bạn nên chọn khách sạn gần trung tâm (phường Tân Phong, Đoàn Kết) để tiện ăn uống, đi lại. Giá khách sạn ở đây thường mềm hơn so với Sa Pa hay Điện Biên, nên bạn có thể thoải mái lựa chọn nơi ưng ý.
- Homestay bản làng (du lịch cộng đồng):
Nếu muốn trải nghiệm ngủ nhà sàn và sinh hoạt cùng người dân, hãy ở homestay tại các bản du lịch cộng đồng. Bản Sin Suối Hồ (Phong Thổ) hiện có nhiều homestay đẹp, phòng ốc sạch sẽ khang trang phục vụ du khách . Một số homestay được đánh giá cao gồm: Sùng A Sỉnh homestay, A Chỉnh homestay, Sin Suoi Ho Hideaway… Giá phòng dao động từ 300.000đ – 800.000đ/đêm tùy phòng riêng hay nhà sàn tập thể .
Ở bản Sì Thâu Chải (Tam Đường) cũng bắt đầu có homestay như Homestay A Gôn, Lù A Giàng homestay, với view thung lũng mây cực đẹp, phù hợp nhóm bạn trẻ thích check-in “sống ảo”. Bên cạnh đó, bản Vàng Pheo, bản Hon cũng đã làm du lịch nhưng số homestay còn ít – nếu muốn ở bạn cần liên hệ trước với chính quyền bản để sắp xếp nhà dân. Trải nghiệm một đêm ngủ nhà sàn truyền thống, tối đến quây quần bên bếp lửa lắng nghe âm thanh núi rừng quả thực rất đáng thử.
- Nhà nghỉ, guesthouse ở các huyện:
Tại thị trấn các huyện như Sìn Hồ, Mường Tè, Than Uyên… đều có nhà nghỉ cơ bản (giá 150k-300k/đêm) phục vụ thương nhân và khách vãng lai. Tiện nghi những chỗ này không bằng khách sạn thành phố, nhưng đủ đáp ứng nhu cầu ngủ nghỉ (giường, chăn ấm, nước nóng). Nếu đi sâu các xã vùng cao, chuẩn bị tinh thần có thể chỉ có ở nhà dân hoặc đồn biên phòng (như khi leo Pu Si Lung phải ngủ ở chốt biên phòng, rất đơn sơ). Tuy nhiên, chính sự thiếu tiện nghi đôi khi lại là trải nghiệm thú vị, giúp bạn hòa nhập với điều kiện sống thực tế của người dân vùng cao.
Gợi ý: Để có trải nghiệm lưu trú trọn vẹn, bạn có thể kết hợp: đêm đầu ở khách sạn thành phố để nghỉ ngơi lấy sức, đêm sau ở homestay bản làng để tìm hiểu văn hóa. Hầu hết chủ homestay đều rất mến khách, họ có thể tổ chức đốt lửa trại, múa hát giao lưu nếu bạn đi nhóm đông và có yêu cầu trước. Một số nơi như homestay Sì Thâu Chải còn cung cấp dịch vụ cho thuê trang phục dân tộc, chụp ảnh, hướng dẫn viên bản địa dắt đi tham quan quanh bản. Vì vậy, đừng ngại ngần hỏi chủ nhà để được hỗ trợ và tận hưởng kỳ nghỉ đúng nghĩa “một lần làm dân bản xứ” nhé!
Quà lưu niệm và đặc sản mua về
Chuyến du lịch sẽ trọn vẹn hơn khi bạn mang một chút hương vị Lai Châu về làm quà cho người thân, bạn bè. Lai Châu có nhiều đặc sản địa phương độc đáo, thích hợp làm quà lưu niệm ý nghĩa:
- Chè shan tuyết Tân Uyên: Như đã đề cập, Tân Uyên có những đồi chè bạt ngàn với giống chè shan tuyết cổ thụ cực ngon . Chè shan tuyết ở đây búp to, phủ lớp lông tơ trắng như tuyết, pha trà có hương thơm cốm nhẹ và vị chát ngọt hậu. Ngoài ra còn có chè ô long Tân Uyên cũng rất nổi tiếng . Bạn có thể mua chè khô đóng gói tại các cửa hàng đặc sản trong TP Lai Châu hoặc ngay tại xí nghiệp chè Tân Uyên. Một gói chè 200g giá khoảng 100k – 150k tùy loại, làm quà biếu rất thanh nhã.
- Thịt trâu gác bếp, lạp xưởng gác bếp: Đây là những thức quà đậm chất Tây Bắc. Ở Lai Châu, bạn có thể tìm mua thịt trâu gác bếp chuẩn vị Mường Lay hoặc lạp xưởng hun khói của người Thái. Các sản phẩm này được đóng túi hút chân không, bảo quản được lâu. Giá thịt trâu gác bếp khoảng 800k – 1 triệu/kg, lạp xưởng ~300k/kg. Mua về làm quà nhâm nhi ngày Tết thì không gì bằng. Lưu ý nên chọn cơ sở uy tín, tránh mua hàng trôi nổi không đảm bảo vệ sinh.
- Gạo nếp nương, xôi tím đóng gói: Nếu người thân bạn thích nấu nướng, hãy mua gạo nếp nương Lai Châu – hạt tròn mẩy, thơm dẻo nổi tiếng. Đặc biệt, hiện nay một số hợp tác xã đã làm xôi tím đóng túi hút chân không (xôi đã đồ chín, hút chân không) – về chỉ cần đồ lại là ăn được, rất tiện lợi. Món xôi tím này màu sắc bắt mắt, mang hương vị đặc trưng sẽ khiến người nhận quà thích thú. Ngoài ra có thể mua thêm lá khẩu cắm khô (bán ở chợ) để về tự nhuộm xôi, giá rẻ mà lạ.
- Mật ong rừng, tam thất, thảo dược: Lai Châu có nhiều rừng núi hoa, nhất là vùng Sìn Hồ nổi tiếng có mật ong hoa bạc hà thơm ngon. Bạn có thể mua mật ong rừng nguyên chất được người dân đóng chai (~300k/lít). Bên cạnh đó, củ tam thất, nấm hương rừng, măng khô, táo mèo, hoa atiso khô… đều là những sản vật thiên nhiên quý, bày bán nhiều ở chợ thị xã hoặc cửa hàng nông sản. Những thứ này làm quà cho ông bà, bố mẹ để ngâm rượu hoặc bồi bổ sức khỏe là rất phù hợp.
- Đồ thổ cẩm và thủ công mỹ nghệ: Với những người yêu thích quà lưu niệm mang tính văn hóa, hãy chọn mua vài món đồ thổ cẩm do chính tay phụ nữ dân tộc dệt may. Ví dụ: khăn piêu (khăn đội đầu thêu hoa văn của người Thái), túi vải thổ cẩm, vỏ gối thổ cẩm, váy Mông, áo Tày… được bày bán ở các điểm du lịch cộng đồng như Sin Suối Hồ, Sì Thâu Chải, hoặc tại cửa hàng lưu niệm ở trung tâm thành phố. Giá cả cũng phải chăng, một chiếc túi thổ cẩm nhỏ giá khoảng 50k – 100k. Ngoài ra bạn có thể mua nhạc cụ dân tộc mini (ví dụ như khèn Mông mô hình, sáo trúc) hay đồ lưu niệm như móc khóa, tượng gỗ dân tộc tại các gian hàng du lịch. Những món quà xinh xắn này sẽ lưu giữ kỷ niệm về một Lai Châu mộc mạc, chân thành.
Mẹo nhỏ: Nên ghé chợ phiên để mua đặc sản với giá gốc. Người dân Lai Châu thật thà, ít nói thách nên bạn cứ thoải mái chọn lựa, nếu mua nhiều có thể được tặng thêm. Trước khi về, nhớ kiểm tra đóng gói hành lý cẩn thận, đặc biệt là chai mật ong nên đậy kỹ tránh đổ. Và đừng quên mua một ít rượu ngô hoặc rượu táo mèo Lai Châu – vị rất riêng so với Mộc Châu hay Sơn La – về nhâm nhi và làm quà cho các đấng mày râu nhé!
Phương tiện di chuyển đến và trong Lai Châu
Đến Lai Châu bằng cách nào? Hiện tại Lai Châu chưa có sân bay, do đó cách phổ biến nhất để đến đây là bằng đường bộ . Xuất phát từ Hà Nội, du khách có thể đi xe khách đường dài hoặc phượt xe máy/ô tô tự lái theo lộ trình sau:
- Đường bộ từ Hà Nội: Đi theo cao tốc Hà Nội – Lào Cai (CT05) đến thành phố Lào Cai, sau đó rẽ vào quốc lộ 4D vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Lai Châu . Tổng quãng đường ~420km, di chuyển ô tô mất khoảng 8-9 tiếng . Hiện có nhiều tuyến xe khách giường nằm chạy Hà Nội – Lai Châu hàng ngày, xuất phát từ bến xe Mỹ Đình hoặc Giáp Bát. Giá vé tầm 300.000đ/vé, xe chạy đêm khoảng 8 tiếng là tới nơi . Đi xe giường nằm vừa tiết kiệm sức, lại đỡ phải lo đường đèo nếu bạn không quen lái xe đường núi.
- Từ các tỉnh miền Nam: Du khách phía Nam có thể bay đến Điện Biên Phủ – sân bay gần Lai Châu nhất (cách TP Lai Châu ~190km) . Hiện có đường bay thẳng TP.HCM – Điện Biên, và nhiều chuyến bay Hà Nội – Điện Biên mỗi ngày. Đến Điện Biên, bạn thuê xe ô tô hoặc đi xe khách thêm khoảng 4-5 tiếng theo quốc lộ 12 qua Mường Chà, Mường Lay để tới Lai Châu . Ngoài ra, có thể kết hợp du lịch Lai Châu sau khi thăm quan Sa Pa: từ Sa Pa (Lào Cai) đi đèo Ô Quy Hồ sang Lai Châu chỉ 1 giờ đồng hồ – nhiều du khách chọn hướng đi này để tiện một hành trình khám phá Tây Bắc liên hoàn.
Di chuyển giữa các điểm trong tỉnh: Do địa hình miền núi, phương tiện công cộng trong tỉnh khá hạn chế. Ở thành phố Lai Châu có taxi và xe ôm, nhưng nếu muốn chủ động tham quan các huyện, bạn nên thuê xe máy hoặc ô tô riêng. Tại thành phố có các dịch vụ cho thuê xe máy giá khoảng 150k-200k/ngày, bạn lấy xe và tự lái theo các cung đường du lịch (nhớ mang đầy đủ giấy tờ và bảo dưỡng xe tốt vì đường đèo dốc khá nguy hiểm). Nếu đi nhóm đông, thuận tiện nhất là thuê ô tô 7-16 chỗ có lái – tài xế địa phương quen đường sẽ giúp tiết kiệm thời gian và an toàn hơn. Chi phí thuê xe khoảng 1,5 – 2 triệu/ngày tùy lịch trình xa gần.
Một lựa chọn khác để đến các huyện xa là xe khách nội tỉnh. Ví dụ, mỗi ngày có chuyến xe 16 chỗ từ TP Lai Châu đi Sìn Hồ, đi Mường Tè, Than Uyên… xuất phát buổi sáng từ bến xe khách Lai Châu. Tuy nhiên xe thường chỉ có 1 chuyến/ngày và giờ giấc cố định, nên không linh hoạt bằng tự thuê xe. Đối với điểm du lịch nằm sâu như bản làng hay đỉnh núi, bạn có thể phải kết hợp đi bộ hoặc thuê xe ôm chở vào. Người dân địa phương quen đường mòn sẽ chở bạn bằng xe máy qua những đoạn đường đất, rất tiện nếu bạn không muốn tự lái. Giá xe ôm thương lượng tùy quãng đường (ví dụ vào bản Sin Suối Hồ từ quốc lộ, giá khoảng 50k-70k/chiều).
Tóm lại, di chuyển ở Lai Châu chủ yếu dựa vào đường bộ và phụ thuộc vào thời tiết. Vây nên hãy luôn theo dõi dự báo, khởi hành sớm trong ngày để tránh sương mù buổi tối trên đèo. Đường đèo quanh co, hãy đảm bảo tài xế có kinh nghiệm và xe cộ trong tình trạng tốt. Nếu không tự tin, phương án tốt nhất là thuê hướng dẫn viên kiêm lái xe – họ sẽ lo việc đưa đón, bạn chỉ việc tận hưởng cảnh đẹp trên đường đi.
Lưu ý khi du lịch Lai Châu
Du lịch vùng cao Lai Châu sẽ rất khác so với du lịch thành phố, do đó bạn nên “bỏ túi” một số lưu ý sau để có chuyến đi an toàn và trọn vẹn:
- Thời tiết và trang phục: Khí hậu Lai Châu nhìn chung mát mẻ, nhiệt độ ban đêm có thể xuống thấp (đặc biệt ở các điểm cao như Sìn Hồ, Sì Thâu Chải). Bạn nên mang theo áo ấm, khăn choàng ngay cả đi mùa hè để đề phòng lạnh về đêm. Mùa mưa (hè) dễ gặp mưa rào đột ngột, hãy chuẩn bị áo mưa, ô gấp. Giày dép thì nên dùng giày thể thao hoặc giày leo núi chống trượt, tránh mang giày cao gót vì đi bộ khá nhiều trên địa hình đồi núi.
- Đường đi và an toàn giao thông: Các tuyến đường chính đến Lai Châu đều có đèo dốc, khúc cua tay áo nguy hiểm. Nếu tự lái xe, hãy kiểm tra phanh, lốp kỹ càng trước chuyến đi. Lái xe với tốc độ vừa phải, đi đúng làn đường, nhất là khi đổ đèo Ô Quy Hồ vì hay có sương mù dày đặc buổi chiều tối. Tránh lái xe ban đêm trên quốc lộ 4D và QL12 do đường vắng và tiềm ẩn sạt lở. Vào mùa mưa, luôn cảnh giác với biển cảnh báo sạt lở đất hoặc lũ quét trên đường, nếu gặp mưa to kéo dài nên tạm dừng ở nơi an toàn chờ mưa ngớt rồi đi tiếp . Đi xe máy cần mang đủ mũ bảo hiểm, áo phản quang (nếu chạy tối) và đi theo nhóm để hỗ trợ nhau.
- Chuẩn bị đồ dùng cá nhân: Nên mang theo một số thuốc men cơ bản (thuốc say xe, thuốc đau bụng, dầu gió chống cảm lạnh, thuốc chống côn trùng cắn…). Địa hình miền núi có nhiều muỗi và vắt, nhất là khi đi rừng leo núi, hãy bôi kem chống muỗi và mặc quần áo dài cho yên tâm. Ngoài ra, đừng quên mang CMND/CCCD để làm thủ tục check-in khách sạn hoặc xin phép vào khu vực biên giới (nếu có). Một chiếc đèn pin nhỏ cũng hữu ích khi ở bản làng buổi tối đường tối ít đèn.
- Tôn trọng văn hóa và tập quán: Khi đến thăm bản dân tộc, hãy chú ý cách ứng xử lịch sự. Ví dụ: vào nhà người Thái, thường chủ nhà sẽ mời uống rượu cần – bạn có thể uống một ít lấy phép, nếu không uống được hãy khéo léo từ chối. Tuyệt đối không tự tiện chạm vào đồ thờ cúng, bàn thờ trong nhà đồng bào. Khi chụp ảnh người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, nên xin phép trước bằng nụ cười và ngôn ngữ cơ thể (đa phần họ sẽ vui vẻ đồng ý). Tại các nơi linh thiêng như đền thờ Vua Lê Lợi ở Nậm Nhùn hay các cột mốc biên giới, cần ăn mặc nghiêm túc, không nói cười ồn ào.
- Liên lạc và an ninh: Sóng điện thoại ở Lai Châu tương đối ổn tại trung tâm huyện, nhưng vùng núi cao có thể mất sóng. Bạn nên mua sim của Viettel vì phủ sóng tốt nhất vùng cao. Trước khi đi rừng, leo núi, hãy thông báo lịch trình cho người thân hoặc chính quyền địa phương. Khi trekking các đỉnh cao trên 2.000m, tốt nhất thuê hướng dẫn viên/porter dẫn đường để tránh bị lạc và xử lý kịp thời nếu sự cố xảy ra . Về an ninh trật tự, Lai Châu khá an toàn, người dân chất phác hiếu khách. Chỉ lưu ý bảo quản tư trang khi tới chỗ đông người (chợ phiên) và không nên đi một mình tới khu quá hẻo lánh vào ban đêm.
- Sức khỏe và y tế: Nếu bạn có tiền sử say độ cao hoặc huyết áp, hãy lưu ý khi lên các điểm cao >1500m (có thể bị chóng mặt nhẹ do loãng không khí). Hãy di chuyển từ từ để cơ thể thích nghi, uống đủ nước và giữ ấm cơ thể. Tại TP. Lai Châu có bệnh viện tỉnh, nhưng ở huyện xa thì cơ sở y tế hạn chế, do đó luôn mang theo dụng cụ sơ cứu cơ bản (băng, gạc, thuốc đỏ) trong balo. Quan trọng hơn, đi rừng núi phải đặt an toàn lên trên hết – đừng mạo hiểm leo xuống thác nước trơn trượt hoặc tách đoàn tự ý khám phá khu vực lạ. Luôn có người đồng hành bên cạnh khi thám hiểm thiên nhiên.
Cuối cùng, hãy chuẩn bị cho mình một tâm hồn rộng mở và tinh thần linh hoạt. Chuyến Du lịch Lai Châu sẽ có những lúc bất ngờ ngoài kế hoạch – có thể trời đổ mưa bất chợt, đường xấu hơn dự kiến hay quán ăn đóng cửa sớm – nhưng đó chính là nét thú vị của hành trình vùng cao. Chỉ cần bạn vui vẻ thích nghi, chuyến đi chắc chắn sẽ ngập tràn trải nghiệm đáng nhớ. Chúc bạn có một chuyến du lịch Lai Châu an toàn, trọn vẹn và đầy ắp niềm vui!
