Trong chuyến hành trình khám phá vùng Cappadocia của Thổ Nhĩ Kỳ, tôi đã có cơ hội đặt chân đến một trong những kỳ quan khảo cổ đáng kinh ngạc nhất thế giới: một thành phố được đục khoét hoàn toàn trong lòng đất, ước tính có niên đại hơn 2.700 năm. Đây không chỉ là một điểm du lịch, mà còn là minh chứng sống động cho sự thông minh, khả năng thích nghi và ý chí sinh tồn mãnh liệt của con người thời cổ đại giữa những cuộc xung đột triền miên. Hãy cùng tôi bước vào cuộc hành trình ngược dòng thời gian, khám phá từng ngóc ngách của "thế giới ngầm" bí ẩn này.
Mục lục [Hiển thị]
Hành Trình Đến Với Thành Phố Ngầm
Hành trình của tôi bắt đầu từ một thị trấn nhỏ ở Cappadocia, không phải thủ đô Istanbul sầm uất. Giao thông công cộng ở đây, dù chỉ là một thị trấn, lại được tổ chức khá bài bản và thuận tiện.
Tôi tìm đến bến xe và mua vé đi đến khu vực thành phố ngầm. Hệ thống xe buýt ở Thổ Nhĩ Kỳ khá phát triển, ngay cả ở các vùng ngoại ô. Mỗi khu vực có một hệ thống xe buýt riêng, với thẻ từ không dùng chung được, điều này đôi khi gây khó khăn cho du khách. Tuy nhiên, các tuyến đường thì cố định và giá vé gần như đồng nhất. Điều thú vị là trên đồng tiền Lira của Thổ Nhĩ Kỳ cũng in hình các biểu tượng Hồi giáo, phản ánh đời sống văn hóa tín ngưỡng của đất nước này - nơi có tới 99% dân số theo đạo Hồi.
Chuyến xe buýt chạy êm ái qua những cung đường với view núi non hùng vĩ. Với giá vé chỉ khoảng 1 USD (tương đương 24.000 Lira), đây quả là một mức giá vô cùng hợp lý để di chuyển một quãng đường dài. Sau khi đổi xe một lần và di chuyển tổng cộng khoảng 30km, tôi đã đến được cổng vào của kỳ quan dưới lòng đất.
Cánh Cổng Bước Vào Thế Giới Cổ Đại
Trước khi chính thức bước xuống lòng đất, tôi dừng chân tại một quầy bán nước ép trái cây tươi ngay lối vào. Thổ Nhĩ Kỳ nổi tiếng là vùng đất lý tưởng cho nông nghiệp, đặc biệt là trồng trọt các loại trái cây.
Tôi chọn một ly nước ép lựu nguyên chất. Vị chua ngọt tự nhiên, mát lạnh là sự chuẩn bị hoàn hảo cho hành trình khám phá phía trước. Với giá 80.000 Lira cho một trái lựu ép lấy nước, đây là mức giá khá cao so với thu nhập bình quân ở đây, nhưng chất lượng thì hoàn toàn xứng đáng.
Sau đó, tôi chính thức mua vé và bắt đầu hành trình xuống lòng đất. Ngay từ những bậc thang đầu tiên, cảm giác về một công trình vĩ đại đã ùa về. Không khí mát lạnh, có phần ẩm ướt, và ánh sáng yếu ớt từ những bóng đèn chiếu sáng tạo nên một bầu không khí huyền bí, tách biệt hoàn toàn với thế giới bên trên.
Kiến Trúc Kỳ Vĩ Trong Lòng Đất
Thành phố ngầm này thực chất là một hệ thống phức tạp gồm nhiều tầng, nhiều phòng, được kết nối với nhau bởi các hành lang hẹp và dốc. Ước tính có khoảng 20 thành phố ngầm như thế này trong khu vực Cappadocia, và chúng thậm chí có thể được kết nối với nhau.
Những Đặc Điểm Kiến Trúc Nổi Bật:
- Hệ Thống Thông Gió Tinh Tế: Đây là yếu tố sống còn. Rải rác khắp nơi là các "giếng trời" hay ống thông gió sâu hun hút, đảm bảo không khí lưu thông cho toàn bộ cư dân sinh sống bên dưới. Nếu không có chúng, con người không thể tồn tại lâu dài trong môi trường kín như vậy.
- Các Tầng Chức Năng: Thành phố được chia thành nhiều tầng với các mục đích khác nhau. Có khu vực sinh hoạt chung, khu vực nhà ở riêng lẻ, khu chứa lương thực, nhà nguyện, và thậm chí cả những khu mộ.
- Cửa Đá Khổng Lồ: Tại các ngã tư hoặc cửa vào khu vực quan trọng, có những tảng đá hình tròn khổng lồ. Khi xảy ra nguy hiểm, cư dân có thể lăn những tảng đá này để chặn kín lối đi, bảo vệ khu vực bên trong.
- Chi Tiết Sinh Hoạt: Trên tường các căn phòng vẫn còn lưu lại những hốc đá được đục khoét cẩn thận, có lẽ dùng làm kệ để đồ hoặc nơi thờ cúng. Tất cả cho thấy một xã hội thu nhỏ được tổ chức chặt chẽ và đầy đủ.
Đi sâu vào bên trong, đôi khi tôi có cảm giác lạc lối giữa mê cung của những hành lang tối om và các căn phòng trống rỗng. Có những giao lộ dẫn đến 5-6 lối đi khác nhau, và mỗi lối đi đó lại chia nhánh thêm. Tổng cộng có thể lên đến hơn 10 tầng với vô số phòng ốc. Hiện nay, chỉ có khoảng 4 tầng được mở cửa cho khách tham quan để đảm bảo an toàn và công tác bảo tồn.
Lịch Sử Và Ý Nghĩa Của Thành Phố Ngầm
Theo các nhà khảo cổ học, thành phố này được xây dựng cách đây khoảng hơn 2.700 năm, tức là vào khoảng thế kỷ 7-8 trước Công nguyên. Niên đại này được xác định dựa trên các bản khắc và ký hiệu tìm thấy trên đá.
- Mục Đích Xây Dựng: Thành phố ngầm chủ yếu được tạo ra với mục đích trú ẩn và phòng thủ. Vùng Cappadocia nằm trên con đường giao thương quan trọng, cũng là nơi thường xuyên xảy ra các cuộc xung đột, chiến tranh. Khi có giặc ngoại xâm hoặc mối đe dọa từ bên ngoài, toàn bộ cư dân, cùng gia súc và lương thực, có thể rút xuống sống trong lòng đất hàng tháng trời.
- Di Sản Thế Giới: Với giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt, quần thể thành phố ngầm ở Cappadocia đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1988.
- Góc Nhìn Từ Một Du Khách Việt: Đứng trong lòng thành phố cổ, tôi không khỏi liên tưởng đến lịch sử chiến tranh gian khổ của dân tộc mình. Nó khiến tôi cảm thấy may mắn khi được sinh ra trong thời bình. Hành trình này giống như một lần "đi ngược thời gian", để thấy rõ tổ tiên chúng ta đã phải đấu tranh sinh tồn khốc liệt như thế nào.
Trong hành trình, tôi cũng có cuộc gặp gỡ thú vị với một du khách quốc tế. Khi biết tôi đến từ Việt Nam, anh ấy hào hứng chia sẻ rằng mình đã từng đến thăm đất nước của chúng tôi. Những cuộc gặp gỡ như vậy làm cho chuyến đi thêm phần ý nghĩa.
Kết Luận: Bài Học Về Sự Sinh Tồn
Bước ra khỏi thành phố ngầm, trở lại với ánh sáng mặt trời và không khí trong lành, tôi mang theo một sự ngưỡng mộ sâu sắc. Thành phố ngầm Cappadocia không đơn thuần là một kỳ quan khảo cổ. Nó là một bản anh hùng ca bằng đá, kể câu chuyện về khát vọng sống, trí thông minh và khả năng thích nghi phi thường của con người.
Họ đã biến những khó khăn, hiểm nguy thành động lực để kiến tạo nên một thế giới an toàn cho chính mình ngay trong lòng đất mẹ. Chuyến tham quan này là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về giá trị của hòa bình và sự sáng tạo không ngừng của con người trước nghịch cảnh. Nếu có cơ hội đến Thổ Nhĩ Kỳ, đừng bỏ qua cơ hội bước vào "thành phố dưới lòng đất" này để tự mình trải nghiệm và chiêm nghiệm những bài học lịch sử quý giá mà nó mang lại.
